Gjykata Supreme e Kosovës i ul dënimin e Edmond Lajqit nga burgimi i përjetshëm në 30 vite

PRISHTINË — Gjykata Supreme e Kosovës e ka zëvendësuar dënimin me burgim të përjetshëm që i kishte dhënë Gjykata Themelore e Pejës dhe e kishte vërtetuar Gjykata e Apelit, duke e ulur në 30 vite burgim për Edmond Lajqin, fajtorin e vrasjes së bashkëshortes së vet Gjyljeta Ukella më 2024. Vendimi thekson se dy instancat e para nuk e kanë zbatuar drejtë nenin 41 të Kodit Penal: një pjesë e rrethanave të konsideruara si veçanërisht rënduese nuk kanë mbështetje në prova, ndërsa disa tjerë përbëjnë elemente të vetë veprës penale dhe nuk mund të justifikojnë dënimin më të rëndë.

Gjykata Themelore në Pejë në fund të vitit 2024 e kishte shpallur Lajqin fajtor për vrasje të rëndë dhe armëmbajtje pa leje, pasi ai e vrasë bashkëshorten me armë zjarri në banesën e tyre dhe pastaj u dorëzua policisë. Gjatë gjyqit ai e pranoi fajësinë, dhe sipas aktakuzës kishte pasur probleme të vazhdueshme me viktimën dhe ushtruar dhunë psikike ndaj saj.

Supremja shpjegon se burgimi i përjetshëm mund të shqiptohet vetëm kur ekzistojnë rrethana veçanërisht rënduese që e dallojnë qartë rastin konkret nga rastet e zakonshme të së njëjtës vepre penale dhe kur një dënim më i butë nuk është proporcional me peshën e veprës dhe fajësinë. Në rastin e Lajqit, ky standard ligjor nuk është plotësuar.

Me 30 vite burgim, Supremja vlerëson se realizohet qëllimi i dënimit – si në aspektin e parandalimit individual ashtu edhe të atij të përgjithshëm – duke konsideruar shkallën e fajësisë dhe rrezikshmërinë e të pandehurit. Kjo do të thotë se dënimi mbetet i rëndë, por nuk arrin pragun e burgimit të përjetshëm.

Rreth 60 gra janë vrarë në Kosovë që nga 2010, në shumicën e rasteve nga bashkëshortët, pastaj baballarët dhe djemtë. Vetëm në prill të këtij viti, Gjykata Themelore në Prishtinë e dënoi me burgim të përjetshëm Naim Murselin për planifikimin e vrasjes së bashkëshortes Liridona Ademaj më 2023, një nga rasteve e rralla ku dënimi maksimal mbetet i prerë.

Që nga hyrja në fuqi e Kodit Penal më 2013, burgimi i përjetshëm është shqiptuar në 13 raste, por vetëm një – rasti i Dardan Krivaqës për vrasjen e Marigona Osmanit më 2021 – ka marrë formë përfundimtare pas konfirmimit në tre shkallë. Ish-kryetari i Supremes, Fejzullah Hasani, thotë se edhe ky rast mbetet juridikisht i hapur për kërkesë mbrojtje të ligjshmërisë për shkak të shkeljeve procedurale në ekspertizë.

Eksperti Flamur Kabashi nga IKD-ja vëreon se shqiptimet me burgim të përjetshëm janë shtuar në vitet e fundit, megjithatë vendimet marrin formë të prerë vetëm pas konfirmimit në apel. Kërkesat për mbrojtje të ligjshmërisë – si ato që mund t'i drejtohen vëllezërit Vllasaliu – janë instance të jashtëzakonshme që mund të kthejnë vendimet përfundimtare. Në disa raste, apeli ose Supremja e zëvendësojnë burgimin e përjetshëm me dënime deri në 35 vite.

Burim: Euronews Albania
— Redaksia ZHURMA