Kë kërkon SPAK-u të hetojë përtej blerjes direkte të votës?

TIRANË — Kreu i SPAK-ut, Klodian Braho, raportoi para Komisionit të Posaçëm Parlamentar për Reformën Zgjedhore për efikasitetin e masave penale në procesin zgjedhor, duke paraqitur tre propozime konkrete: hartimin e një strategjie kombëtare, sanksionimin me ligj të Task-Forcës ndërinstitucionale dhe rishikimin e politikës penale.

Propozimi i parë i SPAK-ut është hartimi i një Strategjie Kombëtare për Parandalimin, Identifikimin dhe Hetimin e Krimit Zgjedhor. Braho argumentoi se krimi zgjedhor "nuk është vetëm çështje e një institucioni" dhe kërkon "qasje të integruar" ku parandalimi, hetimi penal dhe kontrolli financiar funksionojnë si pjesë e të njëjtit mekanizëm institucional.

Propozimi i dytë synon ta sanksionojë me ligj Task-Forcën ndërinstitucionale, duke e zgjeruar nga bërthama aktuale SPAK–KQZ–Prokuroria e Përgjithshme për të përfshirë edhe Policinë e Shtetit, Agjencinë e Inteligjencës Financiare dhe institucionet e tjera me rol në verifikimin e indicieve dhe gjurmimin e burimeve financiare.

Task-Forca, sipas kreut të SPAK-ut, duhet të aktivizohet të paktën katër muaj para çdo zgjedhjeje dhe të vijojë punën edhe pas përfundimit të numërimit të votave — jo vetëm gjatë fushatës. Kjo do ta shndërronte nga mekanizëm i përkohshëm për një cikël zgjedhor në instrument të qëndrueshëm e të normuar me ligj.

Propozimi i tretë ka të bëjë me politikën penale. Braho kërkoi vlerësimin e dënimeve për format më të rënda të krimit zgjedhor — sidomos kur vepra kryhet "në bashkëpunim apo më shumë se një herë". Individualizimi i dënimit duhet të diferencojë zgjedhësin vulnerabël nga kandidati, financuesi i fushatës dhe zyrtari i lartë.

Hetimet, theksoi Braho, nuk duhet të kufizohen te dhënësi dhe marrësi i votës. Sipas modelit të propozuar tashmë nga SPAK-u, hetimi duhet të zgjerohet drejt financuesve, organizatorëve, ndërmjetësve dhe "përfituesve realë" të skemës — personave që koordinojnë skemën dhe përfitojnë nga deformimi i vullnetit të zgjedhësit.

Gjatë periudhës 2021–2025, SPAK-u ka administruar 233 materiale për krime zgjedhore. Vetëm për zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025 janë paraqitur 194 sinjalizime, kallëzime dhe referime për dyshime për krime zgjedhore — shifër që tregon shkallën e problemit dhe urgjencën e reformës institucionale të propozuar nga Braho.

Burim: Opinion
— Redaksia ZHURMA