Cili model kërkon SPAK-u për hetimin e krimit zgjedhor?

TIRANË — Drejtuesi i SPAK, Klodjan Braho, paraqiti para Komisionit të Posaçëm Parlamentar për Reformën Zgjedhore qëndrimin institucional të Prokurorisë së Posaçme mbi luftën kundër krimit zgjedhor, duke theksuar se mbrojtja e integritetit të zgjedhjeve është çështje e sundimit të ligjit dhe besimit të qytetarëve te institucionet.

Braho sqaroi kufijtë e kompetencës: SPAK ka juridiksion të drejtpërdrejtë vetëm për hetimin e korrupsionit aktiv dhe pasiv në zgjedhje. Veprat e tjera penale zgjedhore trajtohen nga prokuroritë e juridiksionit të përgjithshëm, me përjashtim të rasteve që lidhen me krimin e organizuar ose me subjektet e posaçme.

Shifrat e paraqitura zbuluan shkallën e problemit. Gjatë periudhës 2021–2026, SPAK administroi 233 materiale lidhur me zgjedhjet, prej të cilave 157 u regjistruan si procedime penale. Vetëm për zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025, hynë 194 sinjalizime, kallëzime dhe referime për dyshime mbi krime zgjedhore.

Nga 46 procedime penale të regjistruara gjatë vitit 2025, pothuajse gjysma nisi nga referimet e Policisë së Shtetit, ndërsa rreth 24% u iniciua drejtpërdrejt nga vetë SPAK. Pesë çështje me nëntë të pandehur janë dërguar tashmë për gjykim, ndërsa 22 procedime vijojnë ende aktivisht në hetim.

Braho vlerësoi si pikë kthese strategjinë e zbatuar për zgjedhjet e 11 majit 2025: kalimi nga modeli reagues drejt një qasjeje proaktive, të bazuar në analizën e riskut dhe koordinimin ndërinstitucional. Bashkëpunimi mes SPAK, Prokurorisë së Përgjithshme dhe KQZ-së krijoi, sipas tij, një mekanizëm më efikas shkëmbimi informacioni dhe reagimi ndaj indicieve për krim zgjedhor.

Kreu i SPAK propozoi tre drejtime: hartimin e një Strategjie Kombëtare për Parandalimin e Krimit Zgjedhor; institucionalizimin me ligj të bashkëpunimit mes SPAK, Prokurorisë, KQZ-së, Policisë dhe Agjencisë së Inteligjencës Financiare; dhe rishikimin e politikës penale për format më të rënda të korrupsionit. Mekanizmi duhet aktivizuar të paktën katër muaj para çdo zgjedhjeje.

"Mbi të gjitha, hetimi i krimit zgjedhor duhet të ndjekë gjurmën e parasë", deklaroi Braho. Ndëqja e burimit të financimit, mënyra e shpërndarjes dhe përfitimi real zbulojnë jo vetëm dhënësin e marrësin, por edhe organizatorët dhe përfituesit e deformimit të vullnetit të zgjedhësit.

Burim: Euronews Albania
— Redaksia ZHURMA