Siguria e digave dhe sfidat e inventarizimit institucional

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka publikuar një auditim që vë në pah problemet me sigurinë dhe inventarizimin e digave në vend. Sipas raportit, institucionet e ndryshme paraqesin shifra të papërputhshme për numrin total të tyre. Komiteti Kombëtar i Digave të Mëdha numëronte 647 diga, Plani Kombëtar për Emergjencat Civile listonte 626, ndërsa Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë raportoi rreth 670 të tilla.

Në Qarkun e Tiranës, një inventar i përdorur përmes publikimeve identifikon 106 diga dhe rezervuarë, ku pjesa më e madhe klasifikohen si funksionale. Megjithatë, Bashkia e Tiranës deklaroi në auditim se kishte në shfrytëzim 46 diga, ndërsa Komiteti Kombëtar i Digave të Mëdha listonte 59 për të, duke lënë një diferencë të paqartë. Për më tepër, Bashkia e Tiranës e pati të pamundur të vinte në dispozicion inventarin e plotë të trupave ujorë nën administrim.

Në kryeqytet, porta e shkarkimit të Digës së Liqenit Artificial paraqet një defekt të njohur prej rreth 25 vjetësh. Ujësjellës Kanalizime Tiranë bëri të ditur se ky problem u konstatua rreth viteve 2000–2001 dhe nuk ka qenë i zgjidhur deri në kohën e përgjigjes. Auditimi i Kontrollit të Lartë të Shtetit zbuloi se portat nuk mundësojnë zbrazje të shpejtë e të kontrolluar në raste emergjence, ndërsa institucioneve iu rekomandua ndërhyrje deri më 30 qershor 2026.

Shumica e rezervuarëve në vend u ndërtuan gjatë periudhës 1960–1990 për qëllime ujitjeje. Dhimitër Vogli, ish-drejtues i Institutit të Studimit dhe Projektimit të Veprave të Kullimit dhe Ujitjes, shpjegon se vetëm një numër i vogël digash u ngrit për prodhim energjie, kurse pjesa dërrmuese i shërbeu bujqësisë për shkak të shpërndarjes së reshjeve.