Ramush Haradinaj: nga ushtari i UÇK-së te dorëheqja pas 26 vitesh nga kryesia e AAK-së

PRISHTINË — Në kuvendin e dhjetë zgjedhor të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj ka mbajtur fjalimin e lamtumirës si kryetar i partisë që e themeloi më 2 maj 2000. Para anëtarëve të AAK-së, ai ka kujtuar rrugëtimin e tij politik dhe ushtarak, duke përmendur shërbimin në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës dhe angazhimin politik pas luftës, raporton albinfo.ch. "Me zemër ju uroj sot kuvendin e dhjetë zgjedhor, ju uroj juve Aleancës, por edhe Kosovës edhe kombit", ka thënë ai, duke i uruar sukses Ardian Gjinit, i cili pritet të marrë drejtimin e partisë pas 26 vitesh udhëheqje nga Haradinaj.

<

Pse ka rëndësi

• Haradinaj ka qenë kryeministër i Kosovës dy herë: 2004–2005 dhe 2017–2020, por ka dhënë dorëheqje të dyja herë — së pari për t'u përballur me aktakuzën e Hagës, së dyti pas ftesës së dytë nga Specialja.
• AAK-ja e themeluar prej tij më 2000 mbetet një nga partitë kryesore të skenës politike kosovare, por nuk ka arritur kurrë të kalojë pozicionin e partisë së tretë në zgjedhje.
• Gjykatat ndërkombëtare e kanë gjykuar dy herë për krime lufte: u lirua në Hagë më 2008, por u ftua sërish nga Gjykata Speciale në Hagë, çka çoi në dorëheqjen e dytë si kryeministër.

Fëmijëria, emigrimi dhe kthimi në luftë

Ramush Haradinaj ka lindur më 3 korrik 1968 në fshatin Gllogjan, pranë Deçanit, si i dyti fëmijë nga nëntë gjithsej, sipas profilit të Wikipedia në gjuhën shqipe. Prejardhja e tij atërore është nga Berisha, rajon historik në Shqipërinë e veriut, rreth qytetit të Pukës. Pasi kreu shkollën e mesme në Deçan dhe Gjakovë më 1987, ai bëri shërbimin e detyrueshëm ushtarak në Ushtrinë Popullore Jugosllave, ku u promovua në komandant toge.

Më 1989, duke përdorur një emër të rremë, Haradinaj emigroi në Leysin të Zvicrës, ku kaloi tetë vite duke punuar si punëtor ndërtimi dhe rojë sigurie në një klub nate, sipas të njëjtit burim. Atje mësoi gjuhën frënge dhe angleze, dhe u bashkua me Lëvizjen Kombëtare të Kosovës — organizatë nacionaliste shqiptare nga e cila rrjedh UÇK-ja. Më 1996, ai udhëhoqi stërvitje sabotimi në Shqipëri, mori pjesë në themelimin e bazave të UÇK-së në Kukës dhe Tropojë, dhe organizoi kontrabandën e armëve në Kosovë. Në një prej atyre operacioneve, ai u pritë nga patrullat kufitare, u plagos, dhe vëllai i tij Luani u vra, shënon Wikipedia.

Më 1998 u kthye në Gllogjan, ku shpërtheu konflikti. Kur forcat serbe rrethuan fshatin, familja Haradinaj e mbrojti atë duke përdorur njohuritë për terrenin — Ramushi u plagos rëndë në hip nga një polic serb, por mbijetoi duke paketuar plagën me djathë që gjeti në dhomën ku mbeti i mbuluar, sipas të njëjtit burim. Ai ishte komandant i Zonës Operative të Dukagjinit.

Uniforma dhe politika: "u bëmë një"

Pas luftës, me transformimin e UÇK-së në Trupat Mbrojtëse të Kosovës, Haradinaj u emërua zëvendëskomandant i TMK-së. Por në prill 2000 la jetën ushtarake për të hyrë në politikë. Në një intervistë të fundit si kryetar i AAK-së për emisionin Debat Plus në Zëri, ai e ka përshkruar këtë kalim si moment të vështirë: "Ka qenë një moment jo shumë i lehtë me e zhvesh uniformën, isha mësuar me uniformë. Uniforma dhe unë ishim bërë një."

Sipas tij, vendimi erdhi nga "dilemat e mija se si mund ta ndihmojë vendin më shumë". Në vend që të bashkohej me një forcë politike ekzistuese, "mora guximin pa ndonjë përvojë politike paraprake, ta krijomë një kocet të ri politik". Më 2 maj 2000 u themelua Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës.

Dy mandate kryeministri, dy dorëheqje

Haradinaj ka qenë deputet në çdo legjislaturë të Kuvendit të Kosovës, dhe ka shërbyer si kryeministër dy herë, sipas fjalimit të tij të cituar nga albinfo.ch. Mandati i parë filloi më 3 dhjetor 2004, por zgjati vetëm deri më 8 mars 2005, kur Tribunali për Krime të Luftës në ish-Jugosllavi publikoi aktakuzën për krime lufte ndaj tij. Po atë ditë ai dha dorëheqjen, u paraqit vullnetarisht në Hagë të nesërmen, dhe u burgos. Pas disa muajsh në paraburgim u lirua përkohësisht deri në fillim të gjykimit, shënon Wikipedia. Më 2008 u shpall i pafajshëm.

Mandati i dytë filloi më 9 shtator 2017, por më 3 shkurt 2020 dha dorëheqje sërish — këtë herë pas ftesës për intervistim nga Gjykata Speciale në Hagë. Nga 2001 e deri më 2026, ka qenë kryetar i AAK-së.

Jetë private dhe mungesat e Hagës

Haradinaj është i martuar me prezantuesen e lajmeve Anita Haradinaj, me të cilën ka një djalë dhe një vajzë, sipas Wikipedia. Në emisionin Kosova Today në Klan Kosova, Anita Haradinaj ka rrëfyer se burri i saj mungonte kur ka lindur djali i tyre, Trimi, sepse shkalla e parë e Gjykatës së Hagës i kishte dhënë leje për të ardhur, por shkalla e dytë e kishte anuluar vendimin kur kishin mbetur më pak se 12 orë nga fluturimi. "Mu ka rrotullu krejt bota", ka thënë ajo, duke shtuar se e kupton se si ndjehen familjet e Hashim Thaçit dhe të tjerëve që kanë kaluar të njëjtën gjë. Ajo ka kritikuar komentet ndaj familjeve të politikanëve të akuzuar, duke thënë se "askush s'i ka përjetuar dhimbjet e nënave të dëshmorëve që kanë dhënë jetën për liri".

Dorëzimi i stafetës

Në kuvendin zgjedhor të AAK-së, Haradinaj ka falënderuar Aleancën "për rrugëtimin bashkë" dhe ka thënë se "shërbimi për Kosovën nuk përfundon kurrë". Ai ka deklaruar se do të vazhdojë t'i shërbejë Kosovës dhe kombit "si njëri nga ju". "Sot kryetar Ardian, ne besojmë në ty, besojmë të jesh prijësi ynë, të jesh prijësi i Kosovës", i ka thënë Ardian Gjinit, duke e krahasuar besimin tek ai me besimin që i kishte vetes në rrugëtimin e tij, sipas albinfo.ch.

Haradinaj ka përfunduar fjalimin me falënderime për "shqiptarët ndër breza për sakrificën për liri dhe shtet", si dhe për "Amerikë" dhe "aleatët tanë". Pas 26 vitesh në krye të AAK-së, rrugëtimi i tij si kryetar partie ka marrë fund — por ai e ka bërë të qartë se nuk e sheh këtë si fund të angazhimit politik.

Burimet:

• albinfo.ch — fjalimi i lamtumirës së Haradinajt në kuvendin zgjedhor të AAK-së dhe dorëzimi i stafetës tek Ardian Gjini
• Zëri — intervista e fundit e Haradinajt si kryetar i AAK-së për Debat Plus, për kalimin nga ushtria në politikë
• Klan Kosova — rrëfimi i Anita Haradinaj për mungesën e burrit në lindjen e djalit për shkak të vendimeve të Hagës
• Wikipedia (shqip) — biografia, karriera ushtarake, politike dhe gjyqësore e Ramush Haradinajt

— Redaksia ZHURMA