Pse mbrojtja e Bunës është kyçe për Malin e Zi në BE?

PODGORICA — Qeveria e Malit të Zi miratoi formalisht Rrjetin Ekologjik Natura 2000, duke njohur Lumin Buna (Bojana), Adën, Plazhin e Madh, Valdanosin, Kriporen e Ulqinit dhe Liqenin e Shasit si zona të mbrojtura të rrjetit evropian. Ky vendim përfaqëson një nga vendimet më të rëndësishme mjedisore të vendit.

Miratimi nuk ndodhi rastësisht. Më shumë se një dekadë pune shkencore nga ekspertë të mjedisit, studiues, universitete, institucione publike dhe organizata të shoqërisë civile identifikuan dhe dokumentuan vlerat e jashtëzakonshme ekologjike të këtyre zonave.

Natura 2000, e krijuar mbi bazën e Direktivës së Shpendëve (2009/147/EC) dhe Direktivës së Habitateve (92/43/EEC), përbën rrjetin më të madh të zonave të mbrojtura në Bashkimin Evropian. Objektivi nuk është ndalja e zhvillimit ekonomik, por sigurimi që zhvillimi të ecë paralelisht me ruajtjen e habitateve të vlefshme dhe specieve të rrezikuara.

Për Malin e Zi, mbrojtja nuk është zgjedhje, por detyrim ligjor. Ajo qëndron në zemër të Kapitullit 27—Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike, një nga kapitujt më kompleksë të negociatave për anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Kërkohet zbatim praktik: ligjet mjedisore të respektohen, habitatet të ruhen, ekosistemet të restaurohen.

Buna dhe Ada janë ndër peizazhet ekologjike më të çmuara të Evropës Juglindore. Ekosistemi mbështet qindra lloje bimësh dhe kafshësh, shërben si koridor i migrimit të shpendëve ndërmjet Evropës dhe Afrikës, mbron brigjet nga erozioni dhe kontribuon në ekonominë rajonale.

Lumi Buna është zemra ekologjike e këtij sistemi. Mbështet peshkimin, turizmin dhe cilësinë e jetës të rajonit të Ulqinit, ndërkohë që kontrollon përmbytjet dhe erozionin nëpërmjet sistemit të tij natyror.

Miratimi është vetëm fillimi i një procesi të gjatë. Bashkimi Evropian nuk do ta gjykojë Malin e Zi nga premtimet e bëra në dokumenta, por nga peizazhet aktuale të mbrojtura në terren. Zbatimi praktik i këtij angazhimi ligjor do të jetë prova e vërtetë e vullnetit qeveritar.

Burim: Dielli
— Redaksia ZHURMA