Pse rritja e pagës minimale mund të nxisë punësimin ilegal?

— Profesori i ekonomisë, Shkumbin Misini, ka paralajmëruar se rritja e pagës minimale në Kosovë mund të ketë efekte negative në tregun e punës dhe të nxisë zgjerimin e punësimit joformal. Sipas Misinit, rritja e pagave pa një rritje përkatëse të produktivitetit prodhon inflacion, gjë që reflektokohet menjëherë në rritjen e çmimeve të produkteve dhe shërbimeve.

Ai vuri në dukje se institucione si KESCO kanë përdorur rritjen e pagës minimale dhe kostot operative si arsyetim kryesor për kërkesën e rritjes së çmimit të energjisë elektrike. Misini shpjegon se e njëjta tendencë po vërehet aktualisht edhe në supermarkete dhe biznese të tjera, ku kostot e më të larta transferohen te konsumatori.

Sipas tij, shumica e bizneseve të vogla dhe të mesme nuk kanë kapacitet të përballojnë koston e re prej 500 eurosh. Kjo situatë mund të çojë në largimin e punëtorëve ose në mbajtjen e tyre në mënyrë ilegale dhe pa kontrata pune, një rrezik që Misini e sheh si shumë të lartë sidomos në sektorin e ndërtimit.

Lidhur me mbikëqyrjen, profesori u shpreh kritik ndaj punës së Inspektoratit të Punës, duke deklaruar se ky institucion në përgjithësi ka dështuar. Ai u referohej rasteve të fundit të humbjes së jetës në vendet e punës për shkak të mungesës së masave mbrojtëse, gjë që sipas tij tregon një dështim të rëndë në nivelin e mbikëqyrjes.

Nga 1 korrik, në Kosovë ka hyrë në fuqi paga minimale prej 500 eurosh bruto për të gjithë punëtorët me kontratë. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, deklaroi se nga kjo masë do të përfitojnë rreth 150 mijë punëtorë të sektorit privat, duke theksuar se kjo është një korrigjim i nevojshëm pas një dekade stagnimi.

Kurti rikujtoi se para qeverisjes së tij, paga minimale kishte mbetur e pandryshuar që nga viti 2011, duke luhatur vetëm midis 130 dhe 170 euro varësisht nga mosha e punëtorit. Gjatë mandatit aktual, paga është rritur katër herë, duke kaluar në 250, 350, 425 dhe tani në 500 euro.

Kjo rritje, që sipas qeverisë e trefishon pagën minimale, krijon një tension të ri midis aspiratave për standard të më të lartë të jetesës dhe kapaciteteve financiare të bizneseve të vogla. Rreziku i punësimit pa kontrata mbetet sfida kryesore për të siguruar që rritja e pagës të mos kthehet në humbje të sigurisë së punës.

Burim: IndeksOnline
— Redaksia ZHURMA