Matlija: Mbi 50% e proceseve për lirinë e shprehjes kanë tregues SLAPP

Një studim i ri mbi lirinë e shprehjes në praktikën gjyqësore, i prezantuar nga Qendra «Res Publica», identifikon se 171 nga 333 vendime të analizuara shfaqin tregues të rrezikut nga paditë strategjike kundër pjesëmarrjes publike, të njohura si SLAPP. Dokumenti, i përgatitur nga ekspertët Dorian Matlija dhe Irena Dule, përfshin vendime civile, penale, administrative dhe kushtetuese të periudhës nga viti 2022 deri në 31 korrik të këtij viti. Sipas të dhënave, në 190 vendime ose 57 për qind të totalit të çështjeve janë të përfshirë gazetarë, subjekte mediatike dhe aktorë të tjerë që ushtrojnë funksion informues publik, duke e bërë median grupin më të ekspozuar ndaj këtyre konflikteve.

Analiza detajon se 50 raste, që përbëjnë 15 për qind të kampionit, klasifikohen me rrezik të lartë, ndërsa të paditurit përballen shpesh me kërkesa të larta financiare, procese të shumëfishta dhe zvarritje shumëvjeçare që mund të prodhojnë vetëcensurë. Avokati Dorian Matlija tha se «nuk ka një metodologji të qartë për të dalluar paditë SLAPP, por ka disa tregues që kategorizojnë këto lloj padish». Autorët e studimit kanë evidentuar shtatë modele të përsëritura, ku përfshihen dëmshpërblimet që tejkalojnë dëmin e konkretizuar, kombinimi i masave ndëshkuese dhe përdorimi paralel i rrugës penale e civile për të njëjtin publikim.