Sot në histori
Sot në histori — 24 maj
24 maj 1944 — Kongresi i Përmetit ndalon kthimin e mbretit dhe zgjedh qeverinë. Edhe: Kosova mban zgjedhjet e para shumëpartiake dhe zgjedh Rugovën.
4 ngjarje
Çfarë ndodhi më 24 maj në historinë shqiptare: 4 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 24 maj në histori
1944Kongresi i Përmetit ndalon kthimin e mbretit dhe zgjedh qeverinë
Kongresi Antifashist Nacionalçlirimtar u mblodh më 24 maj 1944 në Përmet, me njëqind e tetëdhjetë e tetë delegatë. Ai formoi Këshillin e Përgjithshëm Nacionalçlirimtar si organ më të lartë ligjvënës dhe Komitetin Antifashist me atribute qeverie, me Enver Hoxhën në krye dhe Omer Nishanin president të Kryesisë. Kongresi i ndaloi ish-mbretit Zog kthimin në vend dhe nuk njohu asnjë qeveri tjetër shqiptare.
1992Kosova mban zgjedhjet e para shumëpartiake dhe zgjedh Rugovën
Më 24 maj 1992 shqiptarët e Kosovës mbajtën zgjedhjet e para shumëpartiake për Kuvend dhe president, jashtë çdo kornize ligjore serbe. Dalja arriti rreth tetëdhjetë e nëntë për qind; Lidhja Demokratike e Kosovës mori nëntëdhjetë e gjashtë nga njëqind e njëzet e shtatë vende dhe Ibrahim Rugova u zgjodh president. Beogradi i shpalli zgjedhjet të paligjshme dhe policia bllokoi konstituimin e Kuvendit.
1997Vdes Azem Shkreli, poeti që themeloi Kosovafilmin
Azem Shkreli vdiq më 24 maj 1997 në Prishtinë, pesëdhjetë e nëntë vjeç. Poet me origjinë nga Rugova, kishte kryesuar Shoqatën e Shkrimtarëve të Kosovës, kishte drejtuar Teatrin Krahinor të Prishtinës dhe kishte themeluar e drejtuar Kosovafilmin. Vargu i tij i shkurtër dhe i thatë hapi një drejtim të ri në poezinë shqipe të pasluftës. Vëllimi «Zogj dhe gurë», i lënë dorëshkrim, doli po atë vit.
1999Valiant Ferizi dhe luftëtarë të Batalionit Gardist bien duke përcjellë të plagosurit
Më 24 maj 1999 ranë Valiant Ferizi nga Kodralia e Deçanit, student i gjuhës e letërsisë gjermane, dhe bashkëluftëtarë të tij të Batalionit Gardist «Shkëlzen Haradinaj» të Zonës Operative të Dukagjinit, që kishin marrë detyrën të përcillnin drejt Shqipërisë një grup luftëtarësh të plagosur rëndë. Pak ditë më parë Ferizi e kishte lënë në shtab ditarin e tij të luftës.
Burimet
- Wikipedia (sq): Kongresi i Përmetit
- Wikipedia (en): Congress of Përmet
- Wikipedia (en): 1992 Kosovan general election
- Wikipedia (sq): 24 maj
- Wikipedia (sq): Azem Shkreli
- Wikipedia (en): Azem Shkreli
- Kosova Info — 25 vjet nga rënia heroike e Valiant Ferizit dhe 14 bashkëluftëtarëve të Batalionit Gardist
- Radio Kosova e Lirë — Valiant Njazi Ferizi (25.5.1975 – 24.5.1999)
- Kosova Info — përkujtohen luftëtarët e Batalionit Gardist
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Çlirimi i vitit 1944 dhe marrja e pushtetit
Nga Përmeti te Berati dhe nga Berati te 29 nëntori: si u shndërrua një front lufte në një shtet partie.
Azem Shkreli: poeti i gurit nga Rugova që i dha Kosovës edhe kinemanë
Poezia e gurit dhe institucionet që ndërtoi: dy jetë paralele të një njeriu të vetëm.
Lidhja Demokratike e Kosovës dhe rezistenca pa armë
Partia që fitoi zgjedhjet e vitit 1992 dhe strategjia e saj dhjetëvjeçare e mospranimit paqësor.