Sot në histori

Sot në histori — 14 maj

14 maj 1450 — Ushtria e Muratit II mbërrin para Krujës dhe nis rrethimin. Edhe: Forcat serbe ekzekutojnë dyzet e një burra në Qyshk.

5 ngjarje

Çfarë ndodhi më 14 maj në historinë shqiptare: 5 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.

Më 14 maj në histori

1450Ushtria e Muratit II mbërrin para Krujës dhe nis rrethimin

Më 14 maj 1450 ushtria osmane e sulltan Muratit II mbërriti para Krujës dhe nisi rrethimin e parë të kështjellës. Garnizoni nën Vranë Kontin e mbajti qytetin, ndërsa Skënderbeu godiste nga malet me sulme të papritura. Me sulltanin ndodhej edhe princi trashëgimtar, Mehmeti i Dytë. Pas humbjeve, sëmundjeve dhe presionit të vazhdueshëm, osmanët u tërhoqën më 26 tetor pa e marrë kështjellën.

1999Forcat serbe ekzekutojnë dyzet e një burra në Qyshk

Më 14 maj 1999 forca ushtarake, policore dhe paramilitare serbe hynë në fshatin Qyshk afër Pejës. Burrat u ndanë nga gratë e fëmijët, u grumbulluan në tri shtëpi dhe u qëlluan me armë automatike; shtëpitë më pas u dogjën. U vranë dyzet e një banorë, nga nëntëmbëdhjetë deri në gjashtëdhjetë e nëntë vjeç. Nga secila shtëpi shpëtoi një dëshmitar i vetëm.

1955Shqipëria nënshkruan Traktatin e Varshavës si vend themelues

Traktati i Varshavës u nënshkrua më 14 maj 1955 dhe Republika Popullore e Shqipërisë ishte një nga tetë vendet themeluese. Anëtarësimi e lidhi ushtarakisht vendin me bllokun sovjetik. Pas prishjes me Moskën, Tirana nuk mori më pjesë në strukturat e paktit që nga fillimi i viteve gjashtëdhjetë dhe u tërhoq zyrtarisht në shtator 1968, pak javë pas pushtimit të Çekosllovakisë nga forcat e paktit.

1998Mehedin Morina, i pari i rënë i njësitit «Pëllumbi»

Më 14 maj 1998 ra në Gexhë të Rahovecit Mehedin Morina nga Gllareva (Qëndresa) e Klinës, i pari dëshmor i njësitit «Pëllumbi» të UÇK-së. Ai ishte nisur me një skuadër nga Gjergjica për t’u shkuar në ndihmë luftëtarëve në Anadrini. Para luftës kishte drejtuar në Holandë një degë të fondit «Vendlindja thërret».

1999Bie Qamil Ilazi, komandant i Brigadës 162 në Kaçanik

Më 14 maj 1999 ra Qamil Ilazi, i njohur si Komandant Bardhi, komandant i Brigadës 162 «Agim Bajrami» të UÇK-së në zonën e Kaçanikut, kur forcat serbe sulmuan papritur në vendin e quajtur Veset. Në mbrojtje të tij ra edhe Selim Shehu. Ilazi ishte caktuar ushtrues detyre i komandantit të njësitit të UÇK-së për Kaçanik pas rënies së Agim Bajramit në gusht 1998. Libri i Kujtimit të Kosovës i regjistron të dy të vrarë atë ditë në Llanishtë të Kaçanikut.

Burimet

Nga arkivi — leximet e kësaj dite

Rrethimi i parë i Krujës 1450: 1,500 mbrojtës kundër perandorisë osman për pesë muaj

Numrat, taktika dhe pasojat politike të një rrethimi që e ktheu Krujën në emër të njohur në Evropë.

Rrethimet e Krujës: si një kështjellë i mposhti tri ushtri osmane

Tri rrethime, tre sulltanë dhe një kështjellë: pse gjeografia e Krujës vlente sa një ushtri.

Agim Çeku: oficeri që erdhi nga ushtria tjetër dhe mori komandën e UÇK-së

I lindur pikërisht në Qyshk, ai u bë shefi i shtabit të UÇK-së — portret i një karriere ushtarake të ndarë mes dy shteteve.