Verdikti i Hagës shpërthen reagime dhe protestë në Kosovë dhe diasporë
Analizë e modeleve të reagimit pas dënimit të katër ish-krerëve të UÇK-së: protestë, nisma ligjore, thirrje për bashkim dhe kritika ndërkombëtare.
Më 16 shtator Dhomat e Specializuara në Hagë dënuan katër ish-krerë të UÇK-së — Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin — me gjithsej 81 vite burgim. Nga atë moment, reagimet kanë ndjekur një model të qartë: protestë të vazhdueshme në Prishtinë (nata e shtatë radhaz), shpërthim i protestave në diasporë (Gjermani, Finlandë, Hannover), nisma ligjore dhe parlamentarike, thirrje për konsensus dhe bashkim, si dhe kritika të forta ndërkombëtare ndaj legitimimit të gjykatës.
Modeli
Përshkallësja ka qenë e rregullt: ditët e para u shënuan me shok dhe protestë spontane, pastaj u organizuan protestë të planifikuara në vende të ndryshme. Diaspora ka nisur mobilizimin për 26 shtator në Ulm, Helsinki dhe Hannover. Niveli politik ka reaguar me dy drejtime: institucionale (Presidentja Haxhiu fton familjet për strategji; Kryeministri Kurti ngron çështjen me homologun kroat; PDK dorëzon projektligj; Hoti kërkon seancë urgjente) dhe publike (thirrje për unitet, bashkim, konsensus). Procesi i Apelit ka filluar zyrtarisht me afat deri 25 shtator për njoftimin e ankesave. Ndërkombëtarisht, zëra të njohura (ish-zyrtar amerikan, profesor spanjoll) e kanë pyetur legitimitetin dhe proporcionalitetin e verdiktit. Komunat (si Deçani) dhe organizatat e ish-ushtarëve (OVL-UÇK) kanë marrë pozicione publike kundërshtare. Kjo përgjigje shumëfishtë tregon se verdikti është trajtuar si çështje kombëtare, jo vetëm gjyqësore.
Këndvështrimet
- Albulena Haxhiu: ka ftuar familjet e ish-krerëve në takim për të diskutuar strategjinë e ardhshme; kërkon unitet institucionale dhe bashkërendim pas verdiktit.
- Albin Kurti: ka ngritur çështjen me kryeministrin kroat Plenkoviç, theksoi pabarazinë e padrejtësisë në ndarjen e përgjegjësisë; ka folur për strategjinë e avokatëve.
- Taulant Balla: rishprehi qëndrimin e Kuvendit se vendimi i Hagës është thellësisht i padrejtë.
- PDK: ka dorëzuar në Kuvend nismën për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara; Aleanca mbështet këtë nismë dhe kërkon drejtësi për ish-krerët.
- Avdullah Hoti: kërkoi seancë urgjente të Kuvendit për aktgjykimin në Hagë.
- Endrit Thaçi: shprehu se vendimi i ka lënduar atë dhe familjen, por nuk i ka mposhtur; beteja për drejtësi nuk ka mbaruar; falënderoi mbështetjen e shqiptarëve.
- Kim Mehmeti: tha se protestat kundër Speciales duhet t'i organizojë populli, jo parti apo OVL.
- Ben Blushi: vlerësoi se Thaçi u bë kurban; zgjidhja e vetme është bashkimi me Shqipërinë.
- Jason Steinbaum (ish-zyrtar amerikan): deklaroi se Gjykata Speciale s'duhej të ngrihej; UÇK-ja u dënua më rëndë se ata që kryejnë krime.
- Joaquín Urías (profesor spanjoll): komuniteti ndërkombëtar e ka ndëshkuar Thaçin më ashpër se secilin serb që ka synuar gjenocid; vendimi duket si produkt i llogaritjeve politike.
- Mimoza Kusari-Lila: kërkon konsensus të gjerë shoqëror dhe hapa të menduar mirë për të rritur probabilitetin e lirimit.
- Vlora Çitaku: bëri thirrje për mobilizim masiv, ditë e natë në këmbë për Kosovën dhe çlirimtarët.
- Komuna e Deçanit (Bashkim Ramosaj): kundërshtoi aktgjykimin, e vlerësua si të rëndë dhe kërkoi drejtësi për ish-krerët.
- OVL-UÇK (Gucati): mbështet protestat dhe kërkon shfuqizimin e Speciales.
- Kombëtarja e Kosovës: nisi përgatitjet me mesazh mbështetje për ish-krerët e UÇK-së.
- Diaspora (Gjermani, Finlandë, Hannover): organizon protesta për 26 shtator me shifra «Për çlirimtarët, për lirinë që na e sollën».
Çfarë vjen
Apeli ka afat deri 25 shtator për njoftimin e ankesave. Protestat e planifikuara për 26 shtator do të mbahen në Ulm (ora 18:30), Helsinki (ora 17:00) dhe Hannover (ora 18:00). Presidentja Haxhiu do të mbahet takimi me familjet gjatë kësaj jave. Kuvendi mund të mbajë seancë urgjente nëse kërkesa e Hotit pranohet. Nisma ligjore e PDK-së do të trajtohet në procedurën parlamentarike. Mbështetja publike dhe e diasporës duket se do të vazhdojë me intensitet.
Burimet: Diaspora në Gjermani e Finlandë proteston 26 shtator kundër verdiktit të Speciales Haxhiu fton familjet e ish-krerëve të UÇK-së në takim për strategjinë e ardhshme Endrit Thaçi: Vendimi në Hagë na ka lënduar, por s’na ka mposhtur Ish-zyrtari amerikan thotë se Gjykata Speciale s’duhej të ngrihej Kurti ngre te Plenkoviçi pabarazinë e vendimit të Speciales Vendimi i Hagës