Çfarë ofron Mexhiti para kongresit të VLEN-it?

Pak ditë para kongresit të parë të VLEN-it, të caktuar për 9 maj, Izet Mexhiti ka hedhur poshtë çdo skenar për zgjedhje të parakohshme parlamentare në Maqedoninë e Veriut, duke akuzuar BDI-në se po manipulon anëtarësinë e vet me premtime boshe.

"Nuk ka arsye për zgjedhje të parakohshme, kemi shumicë stabile prej dy të tretash", tha Mexhiti në intervistën për TV24. "Mund që z. Osmani të vjenë këtu dhe të kërkojë zgjedhje në çdo tre muaj — është dëshirë kjo, veçmë nuk janë parime apo legjitimitet."

Deklarata vjen pas zgjedhjeve lokale ku VLEN, sipas Mexhitit, doli "fitues absolut sipas të gjitha kritereve" — përfshirë rezultatin në Çair, kryeqendrën urbane shqiptare të Shkupit, ku BDI kërkoi sfidë frontale dhe humbi.

Konteksti maqedonas

VLEN është koalicioni qeverisës shqiptar i formuar nga BESA dhe Alternativa, në qeveri me VMRO-DPMNE-në e Mickoskit me shumicë dy të tretash. Ky pozicion kushtetues lejon ndryshimin e ligjeve organike pa votat e opozitës.

BDI, partia e Ali Ahmetit që dominoi politikën shqiptare maqedonase për dy dekada, ka rënë në opozitë dhe kërkon zgjedhje të parakohshme si rrugëdalje. Bujar Osmani ka kërkuar rishtas mbajtjen e zgjedhjeve — por pa mbështetje numerike parlamentare. Deri në mbyllje të këtij artikulli, Osmani nuk ka deklaruar pozicionin e vet ndaj akuzës specifike për "manipulim të anëtarësisë."

Zhurma ka ndjekur zhvillimin e VLEN-it që kur koalicioni njoftoi fundin e monopolit të BDI-së dhe caktoi datën e kongresit.

Kongresi i 9 majit — konsolidim i brendshëm

TV21 raporton se kongresi i 9 majit do të mbledhë rreth 850 delegatë, dhe pas tij Kasami e Mexhiti do të udhëheqin koalicionin si dy kryetarë me nënshkrim të përbashkët dhe kompetenca të barabarta — pa të drejtë vetoje për asnjërin. Kryesia e ngushtë do të ketë dy nënkryetarë, Mimoza Musa dhe Bekim Qoku, dhe sekretar të përgjithshëm Bekim Salin. Vendimmarrja do të jetë konsensuale: shumica brenda kryesisë vendos, jo individi.

Ky model është ndryshim i dukshëm nga BDI-ja historike, ku kryetari ka gëzuar kompetenca të centralizuara gati presidenciale.

Këndi pan-shqiptar

Zëvendësimi i BDI-së si forcë dominante shqiptare në Maqedoni nuk është thjesht ndryshim partish — është ndryshim modeli. VLEN ka zgjedhur strukturë kolegjiale mbi hierarki vertikale, çka reflekton një dinamikë gjeneracionale brenda politikës shqiptare jashtë kufijve. Mexhiti i BESA-s dhe Kasami i Alternativës nuk kanë nevojë për figurë patriarkale — ata kanë shumicën dhe mandatin.

Për Prishtinën dhe Tiranën, ky zhvillim shpesh kalon pa vëmendje adekuate. Por forca politike shqiptare në Maqedoninë e Veriut numëron mbi 500 000 shtetasë — dhe strukturat e saj institucionale mund t'i paraprinë dinamikave rajonale po aq sa t'i pasojnë.

Çka vlen me parë

Kongresi i 9 majit teston nëse VLEN-i konsolidohet si forcë afatgjatë apo mban rolin e aktorit koalicionar të përkohshëm. Reagimi i BDI-së — nëse do të ketë — do të tregojë nëse partia ka kapacitet opozitar real apo vetëm retorikë zgjedhore.

Burim: Tetova Sot, TV21

— Redaksia ZHURMA