Sa banorë do të mbeten në Kosovë deri në vitin 2060?
Sipas projeksioneve të ASK-së, popullsia rezidente pritet të bjerë në rreth 1.01 milion persona, me një rënie dramatike të lindjeve dhe plakje të shoqërisë.
Popullsia rezidente e Kosovës pritet të tkurret në rreth 1.01 milion banorë deri në fund të vitit 2060, sipas variantit të mesëm të projeksioneve të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK). Edhe skenari më optimist e lë vendin me rreth 1.28 milion banorë, ndërsa skenari më i ulët e çon shifrën në vetëm 769 mijë persona.
Rënia ka filluar tashmë, pasi mes regjistrimeve të viteve 2011 dhe 2024, popullsia ra me rreth 178 mijë persona, ose 10%. Ndryshimi më kritik qëndron te përbërja: numri i fëmijëve nën 15 vjeç ra me 28.6%, ndërsa popullsia e moshës 65–79 vjeç u rrit me 49.5%, duke signalizuar një plakje të shpejtë të shoqërisë.
Sipas të dhënave, në vitin 2036 numri i personave mbi 65 vjeç do ta tejkalojë për herë të parë numrin e fëmijëve nën 15 vjeç. Deri më 2060, pritet që të ketë afërsisht 2.7 të moshuar për çdo fëmijë, ku grupi i moshuar do të përbëjë 31% të popullsisë, ndërsa fëmijët vetëm 11.5%.
Kriza demografike nuk është më vetëm histori emigrimi, por një kombinim i largimit dhe rënies së lindjeve. Numri vjetor i lindjeve pritet të bjerë nga rreth 21,500 në më pak se 7,000 në vit, ndërkohë që vdekjet pritet të rriten nga 10,100 në afërsisht 15,000 persona vjetërisht.
Norma e fertilitetit pritet të bjerë nga 1.92 lindje për grua në rreth 1.3 më 2060. Ky efekt shumëzohet nga tkurrja e numrit të grave në moshë riprodhuese, gjë që do të zvogëlojë bazën e nënave të ardhshme, pavarësisht nëse fertiliteti do të stabilizohej.
Ndikimi më i madh ekonomik do të vijë nga tkurrja e fuqisë punëtore. Grupi i moshës 15–64 vjeç, që në vitin 2025 numëron rreth 1.06 milion persona, pritet të bjerë në vetëm 580 mijë deri më 2060, duke humbur gati 480 mijë persona nga tregu i punës.
Kjo ndryshim do të rritëte ngarkesën mbi sistemin e pensioneve dhe shëndetësinë. Më 2025 ka rreth 18 persona të moshuar për çdo 100 persona në moshë pune, por më 2060 kjo shifër do të rritet në rreth 54, duke krijuar një sfidë të pashmangshme për qëndrueshmërinë ekonomike.
Burim: Nacionale
— Redaksia ZHURMA