Sa do të tkurret fuqia punëtore e Kosovës deri në vitin 2060?

— Popullsia në moshë pune në Kosovë pritet të tkurret në mënyrë drastike, duke zbritur nga rreth 1.08 milion persona në vitin 2024 në afërsisht 580 mijë deri në vitin 2060. Sipas variantit të mesëm të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), kjo do të thotë një humbje prej rreth gjysmë milioni banorë në moshë aktive brenda tri dekadave të ardhshme.

Rënia pritet të jetë graduale dhe e vazhdueshme. Projeksionet e ASK-së tregojnë se popullsia 15–64 vjeç do të jetë 1.06 milion më 2025, 1.01 milion më 2030, 872 mijë më 2040, 725 mijë më 2050, deri në shifrën finale prej 580 mijë në vitin 2060.

Ky transformim demografik do të shkatërrojë avantazhin e Kosovës si një vend me popullsi të re. Mosha mediane, e cila në vitin 2024 është 35.3 vjet — më e ulët se mesatarja e Bashkimit Evropian — pritet të rritet ndjeshëm deri në 49 vjet deri në vitin 2060.

Një nga shkaqet kryesore është rënia drastike e lindshmërisë. Numri i fëmijëve nën moshën 15 vjeç parashikohet të bjerë nga 353 mijë në vitin 2024 në më pak se 120 mijë deri më 2060. Norma e fertilitetit pritet të zbresë nga 1.92 lindje për grua në rreth 1.3.

Gjithashtu, numri vjetor i lindjeve do të tkurret nga 21.5 mijë në më pak se 7 mijë. Ky trend krijon një efekt zinxhir: më pak fëmijë sot do të thotë më pak studentë më vonë dhe, përfundimisht, më pak njerëz që hyjnë në tregun e punës për të siguruar sistemet sociale.

Migrimi mbetet faktori tjetër kritik. ASK-ja parashikon humbje neto të vazhdueshme, ku vjetërisht largohen rreth 21 mijë persona në vitin 2024. Edhe pse kjo shifër pritet të bjerë në 11 mijë më 2060, kjo ndodh kryesisht sepse popullsia e ekspozuar ndaj emigrimit do të jetë më e vogël dhe më e moshuar.

Humbja e të rinjve nuk është thjesht një rënie e numrit të banorëve, por një humbje e aftësive profesionale dhe e tatimpaguesve. Kombinimi i emigrimit dhe rënies së lindshmërisë krijon një cikël që dobëson bazën ekonomike dhe potencialin e zhvillimit afatgjatë të vendit.

Burim: Gazeta Metro
— Redaksia ZHURMA