Shëndeti i veshkave dhe lidhja me sheqerin: çfarë thotë shkenca

Imagjinoni veshkat si një sistem filtrimi kompleks që punon 24 orë pa pushim për të pastruar gjakun nga mbeturinat dhe për të mbajtur nën kontroll elektrolite dhe shëndetin e kockave. Kur ky sistem fillon të dështojë, trupi nuk hesht, por dërgon sinjale që shpesh i anashkalojmë deri në momentin kur dëmtimi është i avancuar.

Pse ka rëndësi

• Veshkat rregullojnë nivelin e elektroliteve dhe parandalojnë grumbullimin e toksinave në trup.
• Konsumimi i tepërt i sheqerit lidhet drejtpërdrejt me diabetin, i cili është një nga shkaqet kryesore të dëmtimit të veshkave.
• Shëndeti kardiovaskular dhe funksionimi i veshkave janë të ndërlidhur përmes qarkullimit të gjakut dhe tensionit.

Një nga rreziqet më të mëdha për këto organe vjen nga dieta, konkretisht nga konsumimi i tepërt i sheqerit. Sipas një studimi i publikuar në revistën Scientific Reports dhe i raportuar nga Ekonomia Online, njerëzit që konsumojnë më shumë se 67 gramë sheqer në ditë kanë një rrezik më të lartë për të zhvilluar ankth dhe depresion brenda pesë viteve. Por efekti nuk ndalet te shëndeti mental; sheqeri i tepërt është hapi i parë drejt obezitetit dhe diabetit të tipit 2, dy gjendje që ngarkojnë rëndë veshkat dhe zemrën.

Në rastin e diabetit të tipit 1, mjekësia po bën hapa përtej trajtimit klasik me insulinë. ABC News raporton për miratimin në sistemin shëndetësor publik të Anglisë dhe Uellsit (NHS) të ilaçit teplizumab (emri tregtar Tzield). Ky ilaç nuk e shëron sëmundjen, por mund të vonojë shfaqjen e simptomave të diabetit të tipit 1 deri në tre vjet duke trajnuar sistemin imunitar që të mos sulmojë qelizat e pankreasit. Ky është një përfitim kritik, pasi i jep pacientëve kohë të vlefshme përpara se të kalojnë në trajtimin e përhershëm me insulinë.

Lidhja midis veshkave dhe shëndetit të përgjithshëm është edhe më e fortë kur flasim për ciklin e jetës. Kosova Sot, duke cituar The New York Post, vë në dukje se shëndeti kardiovaskular i nënës gjatë shtatzënisë ndikon në furnizimin e placentës me gjak dhe oksigjen. Gratë me shëndet të dobët të zemrës kanë 62 për qind më shumë gjasa të kenë fëmijë me vonesa në zhvillim, gjë që tregon se kontrolli i tensionit të gjakut dhe niveleve të sheqerit nuk është thjesht një çështje individuale, por një investim në shëndetin e gjeneratës pasardhëse.

Si të veproni këtë javë?

Bazuar në rekomandimet e ekspertëve të cituar në burimet tona, ja tri hapa konkretë që mund të aplikoni:

• Kufizoni sheqerin: Mundohuni të qëndroni nën pragun e 67 gramëve të sheqerit në ditë për të mbrojtur jo vetëm veshkat dhe zemrën, por edhe stabilitetin mendor (sipas Ekonomia Online).
• Lëvizni me qëllim: Ecja është një nga treguesit më të mirë të shëndetit. Sipas një studimi të Universitetit Yale të raportuar nga Kosova Sot, shpejtësia e ecjes është një "shenjë jetësore" që reflekton bashkëpunimin e sistemit nervor, zemrës dhe muskujve.
• Monitoroni tensionin dhe gjakun: Kontrollet e rregullta të tensionit të gjakut dhe nivelit të sheqerit janë esenciale për të parandaluar 80% të sëmundjeve të zemrës, sipas mjekëve të cituar nga Kosova Sot.

Është e rëndësishme të theksohet se këto këshilla janë parandaluese. Nëse vëreni shenja të fryrjes së trupit, ndryshime në urinim ose lodhje të pashpjegueshme, mos u mbështetni në artikuj online, por drejtohuni menjëherë te një nefrolog. Gjithashtu, shmangni çdo lloj "çaji detox" ose suplementesh të reklamuara në rrjete sociale që premtojnë "pastrimin e veshkave"; veshkat i bëjnë këtë punë vetë, me kusht që t'i japim lëndët e duhura dhe të mos i mbingarkojmë me sheqer dhe kripë.

Burimet:

• Kosova Sot — Sinjalet e trupit për rrezikun e veshkave
• Ekonomia Online — Efektet e sheqerit në shëndetin mendor dhe fizik
• Kosova Sot — Shëndeti kardiovaskular gjatë shtatzënisë
• Kosova Sot — Shëndeti në plakje dhe rëndësia e ecjes
• ABC News — Trajtimi i ri për diabetin e tipit 1

— Redaksia ZHURMA