Shëndetësia digjitale: Pse teknologjia nuk mjafton pa qeverisje?

SHKUP — Shëndetësia moderne nuk mund të ndërtohet thjesht me pajisje apo softuerë të rinj kompjuterikë. Sipas një kolumne të botuar nga Ministri i Shëndetësisë, Azir Aliu, suksesi i transformimit digjital varet nga institucionet që menaxhojnë ndryshimin dhe një model i qëndrueshëm financiar që shmang varësinë nga ciklet e projekteve.

Aliu thekson se asnjë nga shtyllat e sistemit, si gjuha e përbashkët apo vendimet e bazuara në të dhëna, nuk funksionon afatgjatë pa një arkitekturë të fortë. Prandaj, shtylla e katërt e Strategjisë së Shëndetësisë Digjitale 2026–2030 i kushtohet pikërisht qeverisjes, burimeve njerëzore dhe qëndrueshmërisë.

Teknologjia mund të blihet lehtësisht, burimet njerëzore...

Teknologjia mund të blihet lehtësisht, por kapaciteti i institucioneve kërkon kohë dhe përgjegjësi të përcaktuara mirë. Për çdo platformë digjitale duhet të jetë e qartë se kush e menaxhon, kush përcakton standardet, kush siguron mjetet për mirëmbajtje dhe kush i trajnon përdoruesit në sistem.

Për të shmangur izolimin e sistemeve të kushtueshme, Strategjia parasheh një koordinim të ngushtë ndërmjet Ministrisë së Shëndetësisë, Fondit të Sigurimit Shëndetësor, sistemit "Termini im", Institutit të Shëndetit Publik dhe institucioneve të tjera. Nevojitet një bazë e prerë ligjore për shërbimet e telemjekësisë dhe qasjen e pacientëve.

Si model i suksesshëm i këtij ndryshimi përmendet Finlanda me sistemin e saj "Kanta". Në këtë shtet, çdo shënim i mjekut apo recetë e farmacisë regjistrohet në një infrastrukturë kombëtare. Pacientët kanë qasje përmes platformës "MyKanta", ndërsa kyçja në sistem është e detyrueshme për të gjithë.

Përveç teknologjisë, kompetencat digjitale duhet të integrohen më thellë në arsimin mjekësor, specializimet, subspecializimet dhe edukimin e vazhdueshëm profesional. Trajnimet nuk guxojnë të reduktohen në prezantime të thjeshta, ndërsa në institucione duhet të ketë njerëz që u ofrojnë mbështetje të vazhdueshme kolegëve për të ndryshuar rolet dhe përgjegjësitë.

Kjo logjikë e ngjashme e zhvillimit të qëndrueshëm të kapaciteteve vërehet edhe në shembullin e platformës NHS Electronic Staff Record në Angli. Sipas të dhënave, organizatat e NHS-it në Angli dhe Uells përdorin një bazë të përbashkët për menaxhimin e burimeve njerëzore dhe pagave.

Burim: Almakos
— Redaksia ZHURMA