Rexho Mulliqi: kompozitori i 'Bareshës' që i dha Kosovës muzikën e saj të artit
Nga Gucia e Plavës, ai shkroi melodinë që u bë himni i heshtur i Kosovës — 'Baresha' — dhe ndërtoi themelet e muzikës artistike kosovare, krah për krah me gruan që e këndoi.
Ka melodi që bëhen më të mëdha se autorët e tyre. 'Baresha' është një prej tyre — dhe pas saj qëndron një emër që shpesh mbetet në hije të vetë këngës: Rexho Mulliqi, kompozitori nga Gucia e Plavës që i dha muzikës artistike të Kosovës disa nga rrënjët e saj të para.
Pse ka rëndësi
- Rexho Mulliqi lindi më 1923 në Guci të Plavës, u shkollua në Akademinë e Muzikës në Beograd dhe mes 1948 e 1953 mbajti burg në Goli Otok.
- Kryevepra e tij, «Baresha», u bë e pandashme nga zëri i sopranos Nexhmije Pagarusha — bashkëshortja e tij.
- Melodia ndërthur ndjeshmërinë popullore me formën e muzikës së artit: provë se Kosova mund të prodhonte muzikë të kultivuar me shpirt të vetin.
- Ai qe pjesë e brezit që ngriti infrastrukturën e muzikës artistike në Kosovë — kompozimin, interpretimin dhe përcjelljen te publiku. Ndërroi jetë më 1982.
Mulliqi lindi më 1923 në Guci të Plavës dhe u shkollua në Akademinë e Muzikës në Beograd; mes 1948 dhe 1953 mbajti burg në Goli Otok. Ai i takonte brezit që po ngrinte kulturën moderne të Kosovës në më shumë se një gjuhë arti — një bashkëkohës i tij ishte piktori Muslim Mulliqi, një nga themeluesit e pikturës moderne kosovare. Ndërsa Muslimi punonte me dritën dhe ngjyrën, Rexhoja punonte me tingullin — duke kompozuar në një kohë kur muzika e shkruar shqipe në Kosovë ende po kërkonte formën e vet.
'Baresha'
Kryevepra e tij mbetet 'Baresha', kënga që u bë e pandashme nga zëri i sopranos Nexhmije Pagarusha — bashkëshortja e tij. Ai kompozoi, ajo këndoi, dhe bashkë krijuan një nga momentet më të dashura të kulturës shqiptare: një melodi që ndërthur ndjeshmërinë popullore me formën e muzikës së artit, dhe që brezni e brezni e njohin që nga notat e para. 'Baresha' nuk ishte thjesht sukses; ishte provë se Kosova mund të prodhonte muzikë të kultivuar me shpirt të vetin.
Ndërtuesi i një baze
Përtej një kënge, Mulliqi qe pjesë e brezit që ngriti infrastrukturën e muzikës artistike në Kosovë — kompozimin, interpretimin dhe përcjelljen e saj te publiku, shpesh përmes radios dhe skenave të para institucionale. Ashtu si figura të tjera themeltare të kulturës kosovare, ai ndërtoi jo vetëm vepra, por edhe një traditë që mund të vazhdonte pas tij. Ai ndërroi jetë më 1982.
Kompozitori pas melodisë
Brezi të cilit i përkiste Rexho Mulliqi — kompozitorë, piktorë dhe interpretues si Nexhmije Pagarusha — tregon se kultura e Kosovës nuk u ngrit rastësisht, por përmes njerëzve konkretë që i dhanë asaj formë profesioniste. 'Baresha' këndohet ende sot; pas saj rri një kompozitor që meriton të kujtohet me emër, jo vetëm me melodi.
Burimet: Plava e Gucia Sot, biografia e Rexho Mulliqit; Hejza, profili i Rexho Mulliqit; Prishtina Insight, nekrologjia e Nexhmije Pagarushës.
