Raporti i BE-së: Qeveria hapi arkën para zgjedhjeve dhe reformat mbetën prapa

Komisioni Evropian ka publikuar Raportin për Kosovën 2026, ku theksohet se transfertat sociale u rritën me 20 për qind në vitin 2025, ndërsa reformat për paketën prej 882,6 milionë eurosh mbetën prapa për shkak të vonesave dhe ngërçit politik.

Sipas Raportit për Kosovën 2026, Plani për Reforma dhe Rritje i Bashkimit Evropian i ofron Kosovës fonde deri në fund të vitit 2027, mirëpo kërkesa e parë për disbursim u dorëzua vetëm më 15 korrik 2026. Ratifikimi i marrëveshjeve u vonua deri në shkurt 2026 për shkak të ngërçit politik. Për më tepër, Komisioni Evropian paralajmëron se vonesat në zbatimin e Instrumentit për Reforma dhe Rritje kufizojnë rimbushjen e paketës së investimeve, ndërsa sistemet e menaxhimit financiar, kontrollit dhe auditimit për fondet mbeten në fazë të hershme.

Në raport vlerësohet se transfertat sociale ishin kryesisht të pashënjestruara dhe u rritën në vitin e kaluar, i cili kishte dy zgjedhje parlamentare. Komisioni vëren se buxheti i vitit 2026 parashikon deficit prej 2,7 për qind të BPV-së, ndërsa inflacioni arriti 7,3 për qind në gusht 2026 nga 1,6 për qind sa ishte në vitin 2024. Sipas Komisionit Evropian, zgjerimi i konsiderueshëm fiskal shkon në kundërshtim me uljen e presioneve inflacioniste, ndërkohë që nuk pati progres në zvogëlimin e zbrazëtirave dhe përjashtimeve tatimore apo në shënjestrimin e transfertave sociale. Sektori i energjisë paraqet pengesë të madhe për rritjen ekonomike, pasi mbi 90 për qind e energjisë prodhohet nga dy termocentrale me linjit të vjetruara, ndërprerjet e energjisë minojnë sigurinë energjetike dhe parku diellor i Kramovikut nisi të ndërtohej vetëm në korrik 2026, kurse ankandi për erën i nisur në dhjetor 2024 nuk është përmbyllur.

Për sa i përket zhvillimit ekonomik dhe investimeve, hyrjet neto të investimeve të huaja direkte arritën 6,6 për qind të BPV-së, por rreth 82 për qind shkuan në patundshmëri dhe shërbime financiale. Gjatë vitit 2025, Kosova importoi mallra për 7,06 miliardë euro dhe eksportoi për 942 milionë euro. Komisioni i Konkurrencës funksionon me vetëm dy anëtarë që nga qershori 2025, ndërsa mandati i Komisionit të Ndihmës Shtetërore skadoi në vitin 2021. Tregu i punës shënoi rezultate të dobëta, ku 33,4 për qind e të rinjve 15 deri në 29 vjeç ishin jashtë punës, shkollimit dhe trajnimit në tre tremujorët e parë të vitit 2025.

Seancat, miratimi i vendimeve dhe hapat e mëtutjeshëm institucionalë për përmbushjen e kritografive të mbetura mbeten për t'u adresuar nga autoritetet përkatëse në periudhën vijuese drejt përmbylljes së afateve të përcaktuara nga Bashkimi Evropian.