Pse Shqipëria mbështet bujqësinë me më pak para në rajon?

TIRANË — Çdo pranverë, shpallja e skemës së mbështetjes bujqësore në Shqipëri shoqërohet me debate mbi shpërndarjen e fondeve, por një pyetje themelore mbetet e pazgjidhur: a është fondi i mjaftueshëm për të ndryshuar të ardhmen e sektorit?

Bujqësia gjeneron 16% të Vlerës së Shtuar Bruto, punëson 35% të forcës së punës dhe siguron 12.5% të eksporteve totale. Në zonat rurale, ajo është baza e jetesës për komunitete të tëra. Megjithatë, Shqipëria mbështet këtë sektor me vetëm 90 euro për hektar tokë bujqësore — niveli më i ulët në Ballkanin Perëndimor.

Në vitin 2025, fondi i mbështetjes arriti në 106 milionë euro, nga të cilët 51 milionë ishin pagesa direkte për fermerë. Kjo shifër, e ndarë mes 55 mijë fermerëve, rezulton në më pak se 1,000 euro për fermë në vit. Në këtë nivel, subvencionet veprojnë më shumë si kompensim sesa si mjet transformimi.

Krahasimi rajonal tregon një kontrast të mprehtë: Serbia mbështet bujqësinë me 292 euro/ha, Kosova me 170 euro/ha, Maqedonia e Veriut me 150 euro/ha, Bosnja me 145 euro/ha dhe Mali i Zi me 105 euro/ha. Mesatarja rajonale është 159 euro/ha, që do të thotë se Shqipëria mbetet 43% nën këtë nivel.

Ndërsa në BE, transferet nga Politika e Përbashkët Bujqësore përfaqësojnë rreth 20% të vlerës së prodhimit bujqësor, në Shqipëri mbështetja publike arrin vetëm në 3% të GVA-së bujqësore. Kjo diferencë tregon se investimet në sektor janë të pamjaftueshme për të siguruar qëndrueshmëri dhe zhvillim.

Vendimi i një familjeje për të qëndruar në bujqësi varet nga mundësia për të siguruar të ardhura, investime, akses në tregje dhe infrastrukturë. Me subvencione kaq të ulëta, sfida e largimit nga zonat rurale mbetet e pazgjidhur. Debati vjetor mbi kriteret e shpërndarjes së fondeve, pa një rritje të konsiderueshme të tyre, nuk mund të ofrojë zgjidhje afatgjata.

Burim: Reporter.al
— Redaksia ZHURMA