Mattarella: Ruajtja e identitetit shqiptar nuk e pengon integrimin në Itali

Presidenti i Italisë, Sergio Mattarella, vlerësoi komunitetin arbëresh si shembull të integrimit të suksesshëm gjatë një takimi me Presidentin e Shqipërisë, Bajram Begaj, duke theksuar se ruajtja e gjuhës dhe kulturës kontribuon në zhvillim dhe mbrohet nga neni 6 i Kushtetutës italiane dhe Ligji 482 i vitit 1999.

Prania e komuniteteve me kultura të ndryshme në Itali mbrohet me ligj të veçantë. Neni 6 i Kushtetutës italiane i ngarkon Republikës detyrën për mbrojtjen e pakicave gjuhësore, parim i cili u zbatua përmes Ligjit 482 të vitit 1999. Etërit themelues e parashikuan Republikën si fryt të unitetit, por edhe të vlerësimit të kulturave të ndryshme kombëtare që ekzistonin në vend. Mbrojtja e pluralizmit mbetet një gurthemel i demokracisë evropiane, i cili synon njohjen e dallimeve dhe jo asimilimin e tyre.

Në takimin ku ishin të pranishëm edhe kryetarët e bashkive italiane me komunitete arbëreshe, kreu i shtetit italian Mattarella vlerësoi se ruajtja e rrënjëve shqiptare ndihmon zhvillimin e komunitetit ku ata jetojnë. Sipas presidentit italian, shkollat, ngjarjet kulturore, festivalet folklorike, muzika, zakonet dhe transmetimi i përditshëm i gjuhës shërbejnë për përcjelljen e kësaj trashëgimie te brezat e rinj. Ai përmendi gjithashtu se në Itali janë të regjistruar mbi 118,000 studentë shqiptarë në shkolla, mijëra të tjerë në universitete, si dhe dhjetëra mijëra biznese të drejtuara nga qytetarë shqiptarë. Me këtë rast, Mattarella rikonfirmoi mbështetjen e Italisë për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian, si dhe përcolli një mesazh për festën hindu Dipavali, duke bërë thirrje për dialog ndërmjet besimeve të ndryshme fetare.

Lidhur me perspektivën evropiane, Mattarella deklaroi se «Italia do ta konsiderojë gjithmonë Bashkimin Evropian të paplotë dhe të gjymtuar derisa Shqipëria dhe vendet e tjera kandidate të bashkohen, shpresojmë shumë shpejt».

Në lidhje me lidhjen me kulturën origjinale, kreu i shtetit italian theksoi se «Lidhja me kulturën e vet, rrënjët e veta, gjuhën e vet nuk pengon në asnjë mënyrë integrimin në jetën e një komuniteti të ri dhe, në fakt, kontribuon në mënyrë të frytshme në zhvillimin e tij». Po ashtu, duke iu referuar mbrojtjes së pakicave, ai u shpreh se «Kushtetuta italiane, në nenin 6, i beson Republikës detyrën e mbrojtjes së pakicave gjuhësore. Ky është një parashikim largpamës nga etërit tanë themelues, të cilët ishin të vetëdijshëm se Republika është fryt i unitetit dhe pandashmërisë së saj, i njohjes dhe vlerësimit të kulturave të ndryshme kombëtare që ekzistonin ose ishin të pranishme në Itali. Ligji 482 i vitit 1999 zbatoi këtë parim. Mbrojtja e pluralizmit, gurthemeli i demokracisë që nuk pretendon të asimilojë dallimet, por t’i njohë dhe t’i vlerësojë ato, është një pjesë thelbësore e parimeve themeluese të Evropës.» Gjatë mesazhit për festën e dritave, ai shtoi se «Në një epokë të shënuar nga tensione në rritje dhe tendenca për të prishur marrëdhëniet paqësore midis popujve, thirrja e Dipavalit për të kultivuar idealet e shpresës, ndarjes dhe solidaritetit, në përputhje me vlerat themelore të garantuara nga Kushtetuta jonë, ndihmon në frymëzimin e shoqërisë në tërësi».