Avokati i Popullit: Ndotja e ajrit paraqet sfidë për shëndetin

Institucioni i Avokatit të Popullit ka dorëzuar pranë Qeverisë dhe autoriteteve përgjegjëse një raport të posaçëm kushtuar cilësisë së ajrit në Republikën e Kosovës, duke e trajtuar çështjen nga prizmi i të drejtave të njeriut. Dokumenti është hartuar përmes hetimeve të nisura me vetiniciativë, duke u mbështetur te të dhënat zyrtare dhe raportimet e mëparshme për gjendjen mjedisore në vend.

Sipas gjetjeve të prezantuara nga Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës, përgjatë vitit 2025 janë shënuar 171 ditë ku rrjeti shtetëror i monitorimit ka regjistruar kapërcim të vlerave kufitare ditore të grimcave PM₁₀, me përqendrime më të larta gjatë muajve të dimrit. Nga ana tjetër, Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës ka tërhequr vëmendjen se ky nivel ndotjeje shton rreziqet për shfaqjen e sëmundjeve kardiovaskulare dhe respiratore, kryesisht te të moshuarit, fëmijët dhe personat me sëmundje kronike.

Raporti vë në dukje mangësitë në zbatimin e ligjeve, mungesën e burimeve njerëzore e teknike për inspektim dhe domosdoshmërinë e bashkëpunimit ndërinstitucional. Duke iu referuar praktikës së Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, institucioni kërkon nga shteti përmbushjen e detyrimeve për veprime parandaluese. Për më tepër, janë dhënë rekomandime konkrete drejtuar institucioneve për përmirësimin e politikave mjedisore dhe mbrojtjen e shëndetit publik.