Kush po cenon pavarësinë financiare të prokurorëve në Maqedoni?

— Këshilli i Prokurorëve Publikë, Prokuroria Publike e Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Shoqata e Prokurorëve Publikë kanë reaguar përmes një deklarate të përbashkët kundër mosveprimit të Gjykatës Kushtetuese. Ata kërkojnë vlerësimin e kushtetutshmërisë së uljes së koeficientëve për llogaritjen e pagave, duke argumentuar se kjo veprim gjithëmonde cenon pavarësinë e tyre institucionale.

Sipas reagimit, koeficientët për përllogaritjen e pagave janë ulur për herë të tretë përmes ndryshimeve ligjore. Kjo situatë, sipas prokurorëve, krijon një pabarazi të madhe në statusin mes prokurorëve publikë dhe gjyqtarëve, duke prekur drejtpërdrejt mbrojtjen që Kushtetuta i ofron Prokurorisë si organ shtetëror.

Institucionet theksojnë se pavarësia financiare nuk është një privilegj personal, por një garanci themelore për ushtrimin e një funksioni të paanshëm. Ata paralajmërojnë se ndërhyrjet arbitrare dhe të përsëritura pa arsye objektive mund të lejojnë pushtetin ekzekutiv të ushtrojë kontroll të drejtpërdrejtë mbi Prokurorinë përmes instrumenteve financiare.

Në deklaratë, prokurorët rikujtojnë se trajtimi i barabartë i pavarësisë së Prokurorisë me atë të gjyqësorit është një standard i tejkaluar në shtetet moderne evropiane. Si shembuj krahasues janë përmendur vendet e rajonit si Sllovenia, Kroacia, Serbia dhe Mali i Zi, ku ky model është i implementuar për të siguruar funksionimin profesional të sistemit.

Ndryshimet e fundit ligjore u miratuan në fund të shkurtit të këtij viti, pavarësisht kërkesës së Shoqatës së Prokurorëve Publikë për tërheqjen e tyre. Gjithashtu, gjatë vitit 2024 u miratuan ndryshime të tjera për uljen e pagave të funksionarëve, ku u përfshirë edhe gjyqtarët dhe prokurorët, gjë që solli paralajmërime për nisma në Gjykatën Kushtetuese.

Prokurorët kërkojnë që Gjykata Kushtetuese të veprojë si garantuese e ligjshmërisë dhe të sigurojë mbrojtje efikase të parimit të ndarjes së pushteteve. Sipas tyre, nëse nuk eliminohet rreziku i kontrollit ekzekutiv mbi pagat, kjo do të reflektohet negativisht në të gjitha segmentet e punës së Prokurorisë dhe do të dëmtojë rëndë pozitën e saj në sistem.

Kjo krizë vjen në një kohë kur Prokuroria Publike në Maqedoni ngre alarmin për pagat, duke e parë këtë si një rrezik për besimin e publikut ndaj drejtësisë. Një sistem ku pagat janë objekt i ndërhyrjeve politike nuk mund të garantojë një ndjekje të lirë të autorëve të veprave penale.

Burim: Portalb
— Redaksia ZHURMA