Raporti: Rritet me 118 për qind numri i fëmijëve viktima në gjykata

Numri i fëmijëve viktima të evidentuar në gjykatat e Maqedonisë së Veriut në vitin 2025 është rritur për 118 për qind krahasuar me vitin paraprak, duke arritur në 404 rashte. Ndërkohë, gjithsej 1.201 fëmijë ishin në konflikt me ligjin dhe u thirrën në stacionet policore gjatë vitit 2025, kjo sipas Raportit Vjetor mbi Situatën në Fushën e të Drejtave të Fëmijëve dhe Delikuencës së të Miturve.

Paraprakisht raportohej se mbi 700 fëmijë lypnin në rrugët e vendit, ndërsa të dhënat e reja institucionale tregojnë një zhvendosje të treguesve të delikuencës dhe mbrojtjes ligjore. Dokumenti i publikuar bazohet në analizën e 40 treguesve të harmonizuar me ndryshimet në Ligjin për Drejtësinë për Fëmijë, duke grumbulluar të dhëna nga 87 institucione për të pasqyruar gjendjen reale të fëmijëve në rrezik dhe përballjen e tyre me sistemin e drejtësisë.

Sipas raportit të hartuar nga Këshilli Shtetëror për Parandalimin e Delikuencës së të Miturve dhe Drejtësinë për Fëmijë, 1.201 fëmijët e thirrur në polici përfaqësojnë një rënie prej 45 personash ose katër për qind krahasuar me vitin 2024, kur u regjistruan 1.246 fëmijë. Këshilli njofton se ulja e numrit të fëmijëve në rrezik me 50 për qind ka ardhur si pasojë e ndryshimit të metodologjisë, ku kategoria tani përfshin fëmijët deri në 14 vjeç, ndërsa është futur një tregues i veçantë për grupmoshën 14 deri në 18 vjeç. Po ashtu, numri i fëmijëve të ndaluar në vitin 2025 pësoi rënie prej 50 për qind me 74 e 149 fëmijë të ndaluar në vitin 2024, por mbetet më i lartë se në vitin 2023 ku u ndaluan 50 fëmijë.

Evidencat e veçanta institucionale tregojnë se numri më i madh i fëmijëve viktima të veprave penale është regjistruar në Ministrinë e Punëve të Brendshme me 694 raste, e ndjekur nga prokuroritë publike me 629 dhe qendrat për punë sociale me 334 raste, njofton raporti vjetor. Ndër vajzat e thirrura në polici, 107 ishin në cilësinë e dëshmitareve, kurse 61 prej tyre ose 21 për qind u thirrën sipas raportimit. Raporti vë në dukje se në të gjithë vendin ekzistojnë vetëm tri dhoma të pajisura posaçërisht për biseda me fëmijët, ku gjatë vitit 2025 janë marrë në pyetje vetëm 16 fëmijë, ose 1,2 për qind e të gjithë të thirrurve në polici.

Lidhur me masat ndëshkuese dhe ndihmën juridike, dokumenti specifikon se paraburgimi është caktuar për 14 fëmijë gjatë vitit 2025, përkundrejt gjashtë rasteve të regjistruara në vitin 2024, ndërsa dënimi me burg është shqiptuar në katër raste dhe masat edukative institucionale u caktuan për 23 fëmijë. Ndihmën juridike përmes qendrave për punë sociale e kanë shfrytëzuar vetëm 16 fëmijë, nga 73 që e kishin shfrytëzuar një vit më parë. Prokuroritë publike nuk kanë referuar asnjë fëmijë për ndërmjetësim, ndërsa kjo procedurë alternative ka përfunduar me sukses vetëm në një rast. Në nivel lokal, nga 80 komuna, vetëm 25 kanë dorëzuar informacione për këshillat e parandalimit, ndërsa vetëm Tetova, Ohri, Kumanova dhe Pehçeva kanë dorëzuar raport vjetor për punën e tyre.

Gjatë periudhës ardhëse, Këshilli Shtetëror rekomandon përmirësimin e menjëhershëm të bashkëpunimit dhe shkëmbimit të të dhënave ndërmjet policisë, prokurorive, gjykatave dhe qendrave për punë sociale. Gjithashtu, institucioni kërkon zbatimin më të gjerë të masave mbrojtëse si dhe siguresën e mjeteve të nevojshme financiare për zbatimin e plotë të Ligjit për Drejtësinë për Fëmijët.

Këshilli Shtetëror përmend gjithashtu një rritje të numrit të fëmijëve autorë të kundërvajtjeve me 54 për qind krahasuar me vitin 2024, duke shënuar megjithatë një rënie prej 31 për qind në krahasim me shifrat e vitit 2023.