Filipçe synon VLEN-in: një shtetësi për ministrat

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, ka hapur një front të ri kundër qeverisë Mickoski, por që godet më drejtpërdrejt partnerin e saj shqiptar. Në një konferencë për shtyp të 23 prillit, Filipçe njoftoi se grupi parlamentar i LSDM-së ka propozuar ndryshime në Ligjin për Qeverinë, me të cilat anëtarët e ekzekutivit do të detyroheshin të kenë vetëm një shtetësi.

“Në përputhje me ligjin aktual, po propozojmë ndryshime në Ligjin për Qeverinë, i cili nuk ka të bëjë fare me ligjin për qeverinë e Përzhinos, në të cilin bartësit e funksioneve qeveritare duhet të kenë një shtetësi, dhe ky është ligji ynë i propozuar,” deklaroi Filipçe, sipas Tetova Sot.

Formulimi është teknik, qëllimi është politik. Në Maqedoninë e Veriut, shtetësia e dyfishtë nuk është anomali individuale — është realitet strukturor i elitës politike shqiptare. Përfaqësuesit kryesorë të VLEN, nga Bekim Sali te Izet Mexhiti, vijnë nga komuniteti që nga pavarësia e 1991-shit ka mbajtur në çantë edhe dokumente shqiptare, kosovare apo turke, pa cenim të ndonjë ligji maqedonas aktual. Një ndalim me ligj do të detyronte ministrat shqiptarë të zgjedhin: funksion në Shkup ose pasaportë në Tiranë / Prishtinë.

Konteksti maqedonas

LSDM-ja e paraqet propozimin si çështje integriteti: një ministër i Republikës së Maqedonisë së Veriut nuk duhet të ketë besnikëri ligjore ndaj një shteti tjetër. Por kalendari shpjegon më shumë se logjika. Dy ditë pas njoftimit, kryeministri Hristijan Mickoski konfirmoi në Sitel TV se Arben Fetai, zëvendëskryeministër i VLEN-it, po largohet nga qeveria për t’u kthyer në Bruksel. Filipçe njëkohësisht ka kërcënuar se LSDM tërhiqet nga grupi punues për Kodin Zgjedhor, nëse shfuqizohet qeveria teknike e Përzhinos.

Të tre levat — Kodi Zgjedhor, qeveria teknike, shtetësia e dyfishtë — përplasen njëkohësisht në të njëjtën tabelë. Opozita nuk ka numra në parlament për t’i ndryshuar me votë; ka vetëm aftësinë për të shtruar çështje që lëndojnë koalicionin në pushtet. Shtetësia e dyfishtë është levë e pastër sepse nuk kërkon as votë: mjafton debati që të zbulohet se cilët ministra shqiptarë mbajnë çfarë pasaporte.

Këndi pan-shqiptar

Lexuesit në Tiranë dhe Prishtinë duhet ta shohin propozimin për atë që është: jo thjesht manovër e brendshme maqedonase, por sfidim i mënyrës sesi shqiptarët e Maqedonisë e ndërtojnë identitetin e tyre politik. Shtetësia e dyfishtë ka qenë historikisht tela që lidh Shkupin, Tetovën dhe Gostivarin me kryeqytetet e tjera shqipfolëse. Një ligj që e ndalon atë për ministrat është sinjal simbolik — i thotë liderit shqiptar në Shkup: ose e zgjedh këtë shtet, ose mos u fut në qeveri.

VLEN-i nuk ka reaguar ende publikisht ndaj projektligjit. Në komunikatën e së njëjtës ditë, koalicioni u përqendrua te Ligji i ri për arsimin e lartë, duke deklaruar se “arsimi shqip mbetet prioritet kombëtar”. Heshtja rreth shtetësisë së dyfishtë flet më shumë se thirrjet ritualike për arsimin: çdo përgjigje hap dosjen personale të secilit ministër.

Çfarë duhet parë

Tre elementë do të tregojnë nëse propozimi i Filipçes ka peshë politike apo është zhurmë parazgjedhore. I pari: a do të kërkojë LSDM-ja listën publike të shtetësive të ministrave aktualë. I dyti: a do të përgjigjet Mickoski duke mbrojtur partnerin e koalicionit apo duke e lënë VLEN-in vetëm në kritikë. I treti — dhe më i rëndësishmi për Shkupin shqiptar: a do të dalë ndonjë ministër i VLEN-it publikisht, të deklarojë se ka një shtetësi, apo disa.

Pa atë përgjigje, Filipçe ka vetëm tituj. Me të, ka dosje.

Burim: Tetova Sot, LSDM kërkon që ministrave t’iu ndalohet me ligj shtetësia e dyfishtë; Tetova Sot, Mickoski: Arben Fetai largohet nga Qeveria; Telegrafi, VLEN: Arsimi shqip mbetet prioritet kombëtar.

— Redaksia ZHURMA