Çfarë probleme shqiptuan kongresistët amerikanë në Luginën e Preshevës?

PRESHEVË — Delegacioni i kongresistëve amerikanë vizitoi të martën Luginën e Preshevës, duke theksuar rëndësinë e stabilitetit në trajtimin e çështjeve mes shqiptarëve dhe serbëve. Keith Self (republikan) dhe Suhas Subramanyam (demokrat) u takuan me zyrtarë të ndryshëm, përfshirë deputetin e vetëm shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi.

"Kemi parë se ka probleme reale mes shqiptarëve dhe Serbisë, siç e kemi ditur", u tha Self gazetarëve, duke shtuar se do të vizitojnë edhe Kosovën për të mësuar për pakicën serbe. Subramanyam përmendi sistemin e edukimit dhe prosperitetin e pabarabartë si probleme thelbësore: "Serbia, për të ecur përpara, duhet të jetë në gjendje t'i adresojë këto çështje."

Vizita vjen pasi Komiteti për Politikë të Jashtme i Dhomës së Përfaqësuesve miratoi në fillim të vitit një projektligj të iniciuar nga Self, që i kërkon Sekretarit të Shtetit raport për pozitën e pakicave në Serbi me fokus te shqiptarët e Luginës. Projektligji parashikon shqyrtimin e pasivizimit të adresave, kufizimeve të gjuhës shqipe në institucione publike, mosnjohjes së diplomave nga Kosova dhe mungesës së teksteve shkollore në shqip — çështje të përmendura edhe në raportin e Departamentit të Shtetit për 2023.

Kryetarja e Komunës së Preshevës, Ardita Sinani, e vlerësoi vizitën si sinjal të rëndësishëm të vëmendjes ndërkombëtare. Një ditë më parë, kongresistët qëndruan në Beograd, ku u takuan me sekretaren shtetërore të MPJ-së serbe Nevena Jovanoviq; një takim i planifikuar me kryetaren e Kuvendit Ana Bërnabiq u anulua. Ata pritet të vizitojnë Kosovën më 27 maj, ku do të takohen me Albulena Haxhiun dhe Albin Kurti.

Tri marrëveshje në vitet 2001, 2007 dhe 2013 kanë parashikuar mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, por zbatimi ka mbetur i kufizuar. Sipas regjistrimit të 2022, mbi 60 mijë shqiptarë jetojnë në Serbi, duke përbërë pakicën e katërt më të madhe.

Burim: Zëri
— Redaksia ZHURMA