Kongresistë amerikanë në Preshevë, shqetësim për të drejtat e shqiptarëve

PRESHEVË — Anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve të Kongresit amerikan Keith Self (republikan) dhe Suhas Subramanyam (demokrat) qëndrojnë sot në Preshevë, ku pritet të takohen me përfaqësues të pushtetit lokal, partive politike shqiptare dhe Këshillit Kombëtar Shqiptar.

Vizita vjen pas miratimit në fillim të këtij viti të një projektligji nga Komiteti për Politikë të Jashtme i Dhomës së Përfaqësuesve, i iniciuar nga vetë Self. Projekti i kërkon sekretarit amerikan të Shtetit të përgatisë një raport gjithëpërfshirës për pozitën e pakicave në Serbi, me fokus të veçantë te shqiptarët në Luginën e Preshevës.

Projektligji parashikon shqyrtimin e pasivizimit të adresave — fshirjes së qytetarëve nga regjistrimet ku janë të regjistruar — si dhe kufizimeve në përdorimin e gjuhës shqipe në institucionet publike, mosnjohjen e diplomave nga Kosova dhe mungesën e teksteve shkollore në gjuhën shqipe. Këto çështje figurojnë edhe në raportin e Departamentit amerikan të Shtetit për të drejtat e njeriut në Serbi për vitin 2023.

Kryetarja e Komunës së Preshevës, Ardita Sinani, e vlerësoi vizitën si "sinjal të rëndësishëm të vëmendjes ndërkombëtare" ndaj pozitës së shqiptarëve në Luginë. Një ditë më parë, kongresistët qëndruan në Beograd, ku u takuan me sekretaren shtetërore të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë, Nevena Jovanoviq; një takim i planifikuar me kryetaren e Kuvendit të Serbisë, Ana Bërnabiq, u anulua.

Sipas regjistrimit të fundit të popullsisë në vitin 2022, në Serbi jetojnë mbi 60 mijë shqiptarë — kryesisht në komunat Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc. Tri marrëveshje në vitet 2001, 2007 dhe 2013 parashihnin mbrojtjen e të drejtave të pakicës shqiptare, por zbatimi ka mbetur i kufizuar. Vendimi i fundit i Beogradit për rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak ka shtuar shqetësimet në zonë.

Burim: Evropa e Lirë
— Redaksia ZHURMA