Sot në histori
Sot në histori — 28 janar
28 janar 1936 — Lind Ismail Kadare, shkrimtari që e nxori letërsinë shqipe në botë. Edhe: Lind Adrian Paci, artisti që e ktheu mërgimin në material.
3 ngjarje
Çfarë ndodhi më 28 janar në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 28 janar në histori
1936Lind Ismail Kadare, shkrimtari që e nxori letërsinë shqipe në botë
Lindi në Gjirokastër, në një rrugicë të ngushtë të qytetit-kështjellë. «Gjenerali i ushtrisë së vdekur», botuar më 1963, i hapi rrugën përkthimeve në dyzet e pesë gjuhë. «Kronikë në gur», «Pallati i ëndrrave» dhe «Prilli i thyer» u bënë vepra referencë. Mori çmimin Man Booker International më 2005 dhe u propozua pesëmbëdhjetë herë për Nobel. Vdiq në Tiranë më 1 korrik 2024.
1969Lind Adrian Paci, artisti që e ktheu mërgimin në material
Lindi në Shkodër dhe u zhvendos në Milano më 1997, gjatë trazirave. Video, piktura dhe fotografia e tij trajtojnë zhvendosjen, pritjen dhe kujtesën familjare; «Centro di permanenza temporanea» mbetet vepra e tij më e njohur. Ka ekspozuar në Bienalen e Venecias, në Tate Modern dhe në institucione në Stokholm, Hjuston e Montreal.
1999Vëllezërit Pren e Memë Lleshi bien në betejën e Godenit
Më 28 janar 1999, në pritën e forcave serbe mbi Godenin e Hasit, ranë vëllezërit Pren e Memë Lleshi nga Vraniqi i Gjakovës, luftëtarë të UÇK-së. Më 7 gusht 1998 familja kishte humbur në Vraniq edhe Mark e Kolë Lleshin. Dy vëllezërit u konsideruan të zhdukur deri më 9 dhjetor 1999 dhe u rivarrosën në Vraniq më 12 dhjetor 1999.
Burimet
- Wikipedia (en): Ismail Kadare
- Wikipedia (sq): 28 Janar
- Wikipedia (sq): Adrian Paci
- Radio Kosova e Lirë — Pren Zef Lleshi (19.3.1964 – 28.1.1999)
- Radio Kosova e Lirë — Memë Zef Lleshi (22.2.1973 – 28.1.1999)
- Gazeta Dielli — Kujtojmë sakrificën e familjes Lleshi
- Klina.info — 25 vjet nga rivarrimi i Memë dhe Pren Zef Lleshit
- Lajmi.net — Mark e Kolë Lleshi (7 gusht 1998), Prend e Memë Lleshi (28 janar 1999)
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Ismail Kadare: shkrimtari që e nxori imagjinatën shqiptare në botë (1936–2024)
Biografia letrare e plotë, nga Gjirokastra te Parisi, dhe raporti i pazgjidhur i veprës me pushtetin që e botoi.
Adrian Paci: nga diktatura në bienale, arti si dëshmi e migrimit
Si u kthye përvoja e largimit të vitit 1997 në një gjuhë vizuale që sot lexohet në muzetë kryesorë të botës.
Dy vjet pa Kadarenë: vepra e ndarë mes disidentit dhe konformistit
Debati që nuk mbyllet: sa i rezistoi regjimit shkrimtari më i madh shqiptar dhe sa u strehua brenda tij.