Pse emrat shqiptarë mbeten sot në rrugët e Venedikut?

VENEDIK — Venediku mban edhe sot emra shqiptarë në rrugët e saj: "Calle degli Albanesi", "Ramo Albanesi" dhe "Campiello degli Albanesi", të vendosura në tetë pika të Qendrës Historike, si dëshmi e valëve të migrimit shqiptar drejt qytetit midis shekullit XV dhe XVIII.

Republika e Venedikut, e njohur si Serenisima, ishte fuqia tregtare dominuese në Adriatik, me monedha që mbanin mbishkrimin "Dalman et Alban". Ajo ishte aleat i Gjergj Kastriot Skënderbeut deri në vdekjen e tij, i cili për 24 vjet i mbajti në distancë turqit, dhe më vonë mbrojti Malin e Zi nga të njëjtët pushtues për dy shekuj.

Shqiptarët i kërkuan ndihmë Venedikut në disa raste: më 1570/71, pastaj dhjetë vjet më vonë, dhe përsëri më 1602 dhe më 1616. Deri më 1700 mbërritën të mërguar shqiptarë në tokat venedikase dhe u vendosën në Istria, në qendra si Parencos, Polës dhe Umagos, por edhe në vetë Qytetin e Shën Markut.

Që në vitin 1443, shqiptarët kishin një Shkollë devocioni (vëllazëri fetare) në kishën Shën Severo, por katër vjet më vonë u transferuan në lagjen e Shën Maurizit. Sipas statutit të vëllazërisë (Mariegola), ndërtimi filloi më 1497, me tavane e rozeta pikturash të shtuara vitet pasuese dhe fasadën prej mermeri të përfunduar më 1532.

Më 5 shtator 1780, me Dekret të Këshillit të Dhjetëve, Vëllazëria Shqiptare u bashkua me Shoqatën e Bukëpjekësve, e cila kishte 45 dyqane të shpërndara në qytet. Në kalldrëmin e sheshit Shën Maurizi u vendos një pllakë me mbishkrimin "Loco dello stendardo della Scola della B. V. dei Albanesi ora dei Pistori" — vendi i flamurit të Shkollës Shqiptare, tani të Bukëpjekësve.

Kisha aktuale e Shën Maurizit, e rindërtuar më 1776 sipas projektit të arkitektit Pietro Zaguri, qëndron ende sot. Në 15 qershor 1448, me një Konventë midis Shkollës Shqiptare dhe famullitarit, iu dha shqiptarëve përdorimi i altarit anësor, me pikturën që paraqet Virgjëreshën e Bekuar dhe Shën Gallin.

Emrat shqiptarë që mbijetojnë sot në kalldrëmin e Venedikut janë provë konkrete e një prania shekullore, e dokumentuar me akte zyrtare — dekrete, konventa e statute — jo thjesht kujtim i trashëguar gojarisht.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA