Ekspertët tregojnë si ndryshojnë raportet e Uashingtonit me Kosovën

Zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ndryshuan raportin e forcave dhe i dhanë demokratëve kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit, Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve. Sipas ekspertëve amerikanë, kjo përbërje e re mund të sjellë një angazhim më të madh të Kongresit në Ballkanin Perëndimor, megjithëse pritshmëritë nuk duhet të jenë shumë të larta. Robin Brooks, ish-drejtoreshë për Evropën Qendrore dhe Ballkanin në Këshillin për Siguri Kombëtare të SHBA-së, thotë se Kongresi i ri që nis punën në muajin janar fillimisht do të përqendrohet në çështjet e brendshme, si çmimet e larta dhe kostoja e barnave e karburanteve.

Megjithatë, vendimet e administratës në politikën e jashtme mund të bëhen objekt shqyrtimi. Brooks shpjegon se Kongresi do të mund ta mbajë administratën përgjegjëse nëse veprimet e saj bien ndesh me «ligjet, vlerat dhe normat amerikane», duke përfshirë edhe mënyrën se si Uashingtoni kërkon bashkëpunim nga vende të tjera, si Kosova, për çështje si dëbimi i personave nga SHBA-ja. Ajo argumenton gjithashtu se «përpjekja për t'i bërë qejfin administratës Trump ishte gabim që nga fillimi», duke shtuar se Kosova nuk duhet ta lidhë politikën e saj të jashtme vetëm me administratën aktuale amerikane.

Nga ana tjetër, Edward P. Joseph, profesor në Universitetin Johns Hopkins, pret që Kongresi i kontrolluar nga demokratët të ushtrojë më shumë presion për shqyrtimin e politikës së administratës Trump ndaj Serbisë. Joseph thekson se zhvillimet politike në Serbi, ku fitorja e Listës Studentore në zgjedhjet e 25 tetorit i dha fund 14 vjetëve të qeverisjes së Partisë Përparimtare Serbe të Aleksandar Vuçiqit, mund ta shtojnë këtë vëmendje dhe ta shtyjnë Uashingtonin të kërkojë angazhim më të madh për stabilizimin e marrëdhënieve me Kosovën. Për të përfituar nga këto rrethana, ai i bën thirrje kryeministrit të Kosovës, Albin Kurtit, që ta ndryshojë qasjen ndaj komunitetit serb, duke paralajmëruar se në të kundërt Kosova do të përballet me presion dhe kritika më të mëdha. Ndër vite, Kurti është kritikuar vazhdimisht nga SHBA-ja dhe BE-ja për «veprime të njëanshme» në veri, të marra pa koordinim me aleatët perëndimorë.

Edhe ish-ambasadori amerikan Daniel Fried sheh mundësi për diplomaci më kreative në rajon pas ndryshimit të pushtetit në Serbi dhe humbjes së kontrollit republikan në Kongres, por shton se nuk do të priste një nismë të madhe së shpejti. Sipas tij, Kosova duhet të përpiqet të mos shihet vetëm përmes mosmarrëveshjeve me Serbinë dhe të forcojë marrëdhëniet e veta me Uashingtonin përmes nismave të veta, duke u mbështetur te parimet themelore të demokracisë dhe sundimit të ligjit.