Balkani Perëndimor mbetet larg mënyrës së menaxhimit të mbeturinave

Balkanin Perëndimor e mbetet larg përparësisë së Bashkimit Evropian në menaxhimin e mbeturinave, pavarësisht investimeve të reja në deponi, anësori riklimimi dhe projekte ekonomie rrethore. Më shumë se 83% e mbeturinave komunale në gjashtë ekonomitë e rajonit vazhdojn të shkojnë në deponi, ndërsa në BE kjo vlerë është vetëm 23%, sipas të dhënave të cituara në raportin e ri për zbatimin e Agjendës së Gjelbër për Balkanin Perëndimor, të publikuar nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal.

Në disa vende të rajonit, normat e riklimimit qëndrojnë aq të ulëta sa 2-3%, veçanërisht në Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovë dhe Serbi. Përndjekësisht, Serbia, pavarësisht që ka një sistem më të zhvilluar, ka normë riklimimi vetëm 15,5%. Raporti thekson se investimet e rëndësishme në infrastrukturën e mbeturinave ishin bërë gjatë 2025, por ndërtimi i objekteve të reja nuk është përputhur gjithmonë me reformat në financim, administrim, ndarjen në burim dhe riklimim.

Një pjesë e konsiderueshme e mbeturinave vazhdon të përfundojë në deponi jo-sanitare apo legjale. Për Shqipërinë, raporti thekson që sektori i mbeturinave ka vuajtur probleme strukturale dhe vështirësi zbatimi gjatë 2025. Qeveria ka njoftuar një reformë për të qendruar mbledhjen dhe menaxhimin e mbeturinave nën Agjencinë e Ekonomisë së Mbeturinave, por kapaciteti institucional mbetet i kufizuar. Dy elemente të rëndësishme të kornizës ligjore — ligji për menaxhimin e integruar të mbeturinave dhe ligjgjerësia lidhur me përgjegjësinë e zgjeruar të prodhuesit — ishin ende në pritje të miratimit. Raporti vënë në dukri forcimin e dobët të ligjgjerësisë mjedisore dhe nevojën për masë urgjente kundër heqjes pa kontroll të mbeturinave.