Banka e Shqipërisë sqaron se euro nuk vjen automatikisht pas anëtarësimit
Banka e Shqipërisë sqaroi se projektligji i ri nuk është hap konkret, ndërsa ekspertët kujtojnë se Bullgarisë iu deshën 19 vjet për të hyrë në Eurozonë.
TIRANË — Adoptimi i monedhës euro nuk do të ndodhë automatikisht pas anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian, duke hedhur poshtë pretendimet se një projektligj i ri do të zëvendësojë lekun menjëherë. Ky sqarim vjen pasi një nismë ligjore për konsultim publik nxiti interpretime të shumta mbi fundin e shpejtë të monedhës kombëtare.
Banka e Shqipërisë ka theksuar se ky kapitull nuk duhet parë si një hap konkret drejt adoptimit të euros dhe se nuk ka një afat të përcaktuar. Për të hyrë në Eurozonë, vendi duhet të plotësojë kriteret e konvergjencës ligjore dhe ekonomike, përfshirë mbajtjen e kursit të qëndrueshëm këmbimi.
Raporti i Komisionit Evropian i qershorit 2026 konfirmon se asnjë nga pesë vendet jashtë Eurozonës nuk i plotëson kriteret aktualisht. Rumania mbetet larg niveleve të kërkuara për inflacionin, deficitin buxhetor dhe qëndrueshmërinë e monedhës. Ndërkohë, presidenti rumun pranoi në shkurt se vendit i duhen edhe disa vite për plotësimin e kushteve.
Përvoja e shteteve të tjera tregon se procesi zgjat me dekada. Bullgaria dhe Rumania hynë në BE më 2007. Bullgaria u anëtarësua në Eurozonë më 2026, plot 19 vjet më pas, ndërsa Rumania e ka shtyrë objektivin për vitin 2030.
Adoptimi i euros mbart rreziqe për një ekonomi të vogël. Greqia pas vitit 2009 u përball me krizë të rëndë sepse nuk mund ta zhvlerësonte monedhën e vet. Shqipëria do të dorëzonte kontrollin e kursit të këmbimit dhe rolin e bankës qendrore si kreditor i fundit.
Pavarësisht mungesës së zyrtarizimit, euroja e ka pushtuar ekonominë vendase në mënyrë joformale prej kohësh. Në fund të vitit 2025, mbi gjysma e depozitave dhe rreth 44% e kredive ishin në euro. Ky nivel i lartë tregon se vendi ka humbur pjesërisht pavarësinë monetare.
Zgjidhja e problemeve aktuale si mbiçmimi i lekut që dëmton eksportuesit mbetet detyra kryesore. Rruga drejt euros nuk vjen përmes ligjeve, por kërkon reforma për të stabilizuar inflacionin. Monedha e përbashkët mbetet destinacion që kërkon kryerjen e detyrave të shtëpisë përpara se të bëhet realitet.
Burim: Monitor
— Redaksia ZHURMA