INSTAT: Fëmijët janë më të rrezikuarit nga varfëria në Shqipëri
Të dhënat zyrtare tregojnë se 26.2% e moshave 0-17 vjeç preken nga rreziku i varfërisë relative, një nivel gati dyfish më i lartë se te personat mbi 65 vjeç.
Redaksia ZHURMA · · Përditësuar · 3 min lexim
Fëmijët e moshës 0 deri në 17 vjeç përbëjnë shtresën më të cenuar nga varfëria relative në Shqipëri, ku 26.2% e tyre gjendeshin në këtë situatë gjatë vitit të kaluar. Sipas të dhënave zyrtare nga Instituti i Statistikave (INSTAT), niveli i rrezikut për këtë grup-moshë është pothuajse dy herë më i lartë se te personat mbi 65 vjeç, ku treguesi zbret në 14%.
Shifrat e publikuara nga INSTAT në kuadër të Anketës së të Ardhurave dhe Nivelit të Jetesës pasqyrojnë se më shumë se një në katër fëmijë rritet në familje me të ardhura nën kufirin e caktuar të varfërisë. Të dhënat tregojnë gjithashtu se për grup-moshën 18 deri në 64 vjeç, ky tregues fiksohet në nivelin 18.5%, duke dëshmuar se rreziku priret të ulet me rritjen e moshës së individëve.
Kjo hapësirë e madhe mes moshave të reja dhe të moshuarve shpjegohet me mënyrën se si gjenerohen e shpërndahen burimet financiare brenda amvisërive. Meqenëse fëmijët nuk sigurojnë të ardhura vetjake, mbarëvajtja e tyre varet tërësisht nga prindërit ose familjarët e tjerë. Në familjet me shumë fëmijë, të ardhurat e siguruara nga puna duhet të mbulojnë nevojat e më shumë anëtarëve. Në rastet kur vetëm njëri prind është i punësuar, kur pagat janë të ulëta apo kur punësimi paraqitet i paqëndrueshëm, gjasat që të ardhurat për frymë të bien nën nivelin kritik rriten ndjeshëm.
Një tjetër element me peshë është ngarkesa financiare që sjell rritja e fëmijëve, ku hyjnë shpenzimet për ushqim, veshmbathje, arsimim, kujdes shëndetësor dhe transport. Ndonëse treguesi i INSTAT mat varfërinë mbi bazën e të ardhurave dhe jo të shpenzimeve direkte, këto detyrime ushtrojnë presion të vazhdueshëm mbi buxhetin familjar. Nga ana tjetër, një pjesë e konsiderueshme e të moshuarve përfitojnë të ardhura të rregullta nga pensionet. Edhe pse pagesat e pensioneve shpesh janë në nivele të ulëta, ato ofrojnë stabilitet, ndërsa familjet që përbëhen vetëm nga një apo dy pensionistë kanë më pak persona në varësi ekonomike.
INSTAT sqaron se treguesi mat varfërinë relative — pra nivelin e të ardhurave të familjeve në raport me mesataren e përgjithshme të vendit — dhe jo drejtpërdrejt aftësinë për të përballuar çdo nevojë jetësore. Lidhur me ndarjen gjinore, shifrat zbulojnë se vajzat përballen me një rrezik pak më të lartë se djemtë. Kjo diferencë bëhet më e dukshme te moshat e thyera, ku 15.1% e grave mbi 65 vjeç janë të rrezikuara nga varfëria, përkundrejt 12.9% të burrave të së njëjtës grup-moshë.
Prania e lartë e varfërisë te fëmijët mbart pasoja afatgjata që tejkalojnë gjendjen aktuale financiare të familjeve, pasi pamjaftueshmëria e të ardhurave kufizon arsimimin, ushqyerjen cilësore dhe zhvillimin e tyre, duke rritur mundësinë e bartjes së pabarazive nga një brez në tjetrin. Raportimet e publikuara nga mediat si Monitor, Standard, Report Tv dhe BoldNews nëshematizojnë se zbutja e këtij fenomeni kërkon politika sociale mbështetëse për familjet me shumë fëmijë dhe me të ardhura të ulëta, përveç rritjes së pagave nga puna.
Pyetje e përgjigje
Sa është përqindja e fëmijëve në rrezik varfërie në Shqipëri?
Sipas të dhënave të INSTAT, 26.2% e fëmijëve të moshës 0-17 vjeç ishin në rrezik varfërie gjatë vitit të kaluar.
Cila është përqindja e varfërisë te të moshuarit mbi 65 vjeç?
Te personat mbi 65 vjeç, treguesi i rrezikut të varfërisë zbret në 14%, ku gratë e kësaj grup-moshe shënojnë 15.1% dhe burrat 12.9%.
