Si ndikoi dalja e UAE nga OPEC mbi çmimet e naftës në Ballkan?

Një e pesta e naftës bruto dhe e gazit natyror të lëngshëm që qarkullon globalisht kalon nëpërmjet Ngushticës së Hormuzit — dhe pikërisht kur ky rrugëkalim ndodhet nën presionin e luftës me Iranin, Emiratet e Bashkuara Arabe (UAE) njoftuan të martën, 28 prill 2026, largimin e tyre nga OPEC dhe OPEC+. Vendimin e konfirmoi Ministri i Energjisë i UAE, Suhail Mohamed al-Mazrouei, drejtpërdrejt për Reuters.

OPEC — organizata që menaxhon furnizimin global me naftë duke vendosur kuotat e prodhimit dhe duke ndikuar çmimet — humbet kështu një nga anëtarët e saj kryesorë. UAE kishin qenë pjesë e organizatës prej dekadash. Mazrouei tha se vendimi pasoi "shqyrtim të kujdesshëm të politikave aktuale dhe të ardhshme lidhur me nivelin e prodhimit" — pa e diskutuar paraprakisht me asnjë shtet tjetër, as Arabinë Saudite, udhëheqësen de facto të grupit.

Konteksti e bën largimin edhe më delikat: UAE ka kritikuar publikisht mosveprimin arab gjatë sulmeve iraniane, ndërsa sulmet e Iranit ndaj anijeve tregtare kanë ndërlikuar tashmë eksportet nëpërmjet Hormuzit. Mazrouei pranoi se situata e ngushticës nuk do të ketë "ndikim të madh" — por ky vlerësim erdhi nga vetë pala largëse.

Çfarë do të thotë kjo për çmimet tona: Ballkani Perëndimor — Albania, Kosova, Maqedonia e Veriut — importon pothuajse tërësinë e nevojave të veta për karburant. Dy skenarë janë të mundur: nëse UAE rrit prodhimin jashtë kufizimeve të OPEC-ut, furnizimi rritet dhe çmimet mund të ulen afatshkurtër; nëse largimi i tyre shkakton shpërbërje më të gjerë të OPEC+, luhatjet mund të jenë të forta — gjë që godet me forcë ekonomitë importuese si ato tona. Pasojat e çmimeve të larta të karburantit mbi prodhimin shqiptar ishin të dokumentuara edhe para kësaj zhvillimi.

Banka Botërore kishte parashikuar tashmë se çmimet e energjisë do të rriten me 24 për qind gjatë vitit 2025 — vlerësim i kryer para njoftimit të UAE-s, siç u faktifikua nga Zhurma. Vendimi i UAE-s e bën atë parashikim edhe më të pasigurt.

Çfarë duhet vëzhguar: nëse anëtarë të tjerë ndjekin shembullin e UAE-s, OPEC+ mund të humbasë kontrollin mbi tregjet. Presidenti Trump e mirëpriti largimin — ai kishte akuzuar OPEC-un se "po vjedh pjesën tjetër të botës" me çmime artificiale. Takimi i radhës i OPEC+ pritet në maj — aty do të shihet nëse UAE-ja ishte e para apo vetëm fillimi.

Burim: Tetova-sot, Javanews, Banka Botërore (Commodity Markets Outlook)

— Redaksia ZHURMA