Studim për fëmijët dhe trashëgiminë në të drejtën kanunore shqiptare
Artikulli i Gjon Markut analizon pozitën e fëmijës në trashëgimini sipas kanunit, duke theksuar familjen si njësi shoqërore dhe juridike.
Në 1 tetor 2026, porta Fjala e Lirë e publikoi studimin e Gjon Markut me titullin "Fëmijët dhe birësimi në të drejtën dokësore shqiptare". Një pjesë e identike u shfaq edhe në rubrikën Opinione e Bota Sot, duke e bërë të aksessueshme për audiencë më të gjerë. Tema qendrore është pozicioni i fëmijës brenda sistemit të trashëgimisë së rregulluar nga kanuni, një fushë ku drejtesa tradicionale nuk trajton fëmijën si subjekt të pavarur, por si pjesë e një strukture të mëdhe familjare.
Marku argumenton se çdo analizë duhet të nisë nga koncepti i familjes në të drejtën kanunore. Në traditë, familja nuk u kuptua vetëm si bashkësi biologjike midis prindërve dhe fëmijëve, por si njësi e gjerë shoqërore, ekonomike, morale dhe juridike. Kjo strukture mbante vazhdimësinë e shtëpisë dhe të vëllazërisë, duke vendosur rregulla të qarta për trashëgiminë dhe përgjegjësinë collective. Artikulli thekson se fëmija nuk ka drejta të veçanta trashëgimi të ndara ngaDestinat e shtëpisë, por pozicioni i tij përcaktohet nga funksioni që ka brenda kolektivit familjar.
Publikimi në Fjala e Lirë vjen si pjesë e arkivës së saj me artikuj nga vitet 2009–2015 dhe 2016–2021, duke i dhënë kontekst historik dhe kulturor studimit. Bota Sot, nga ana tjetër, e vendos në seksionin e opinionave, duke e shtuar vlerësimin analitik dhe duke e prezentuar si ndihmesë për lexuesit e interesuar për të drejtën zakonore dhe identitetin kombëtar. Dyja burimet njohin vlerën shkencore të punës së Markut pa të shpjeguar detaje metodologjike të tjera.
Fokusi mbetet në përhapjen e njohurive mbi drejtën dokësore dhe në rindërtimin e diskutimës akademike rreth saj.
