Si tentoi makina 'Robur' të thyente rrethimin e ambasadës gjermane më 2 korrik 1990?

TIRANË — Më 1 korrik 1990, një makinë "Robur" me targë TR 01-928 u përpoq të thyente rrethimin e ambasadës së Republikës Federale Gjermane në Tiranë, sipas dokumenteve të Ministrisë së Punëve të Brendshme të kohës. Ngjarja ndodhi pasi mijëra shqiptarë kishin filluar të futeshin në ambasada të huaja për të kërkuar strehim politik dhe largim nga Shqipëria.

Dokumenti operativ nr. 154 i datës 2 korrik 1990 tregon se makina u drejtua drejt policisë së shërbimit me qëllim të shtypjes së tyre. Polici qëlloi dy herë me pistoletë, ndërsa automjeti u përplas me murin e ambasadës. Pas incidentit, katër deri në pesë persona dolën nga kabina dhe karroceria e mbuluar e makinës, duke u futur brenda në ambasadë.

Në mjet u gjetën njolla gjaku, por dokumenti nuk sqaron nëse këto ishin rezultat i plagëve të shkaktuara nga të shtënat apo nga përplasja. Ngjarja është pjesë e një serie incidentesh që kulmuan më 2 korrik 1990, kur mijëra shqiptarë thyen kangjellat e ambasadave të huaja në Tiranë.

Dokumentet e Sigurimit zbulojnë edhe arrestimet e disa personave që u përpoqën të hynin në ambasada. Më 2 korrik 1990, u ndaluan Luan Bektash Kokona (18 vjeç), i cili kundërshtoi me dhunë policinë para ambasadës hungareze, dhe Ramazan Sejfulla Zifi (36 vjeç), shofer në Komunale, i cili goditi një polic gjatë tentativës për t’u futur në ambasadën turke.

Një ditë më vonë, më 3 korrik, u arrestuan edhe Xhevdet Sami Agolli (33 vjeç), Ilmi Sami Agolli (26 vjeç), Arjan Isa Mançe (26 vjeç), Lefter Mazllëm Ferhati (24 vjeç) dhe Napolon Ligor Aleksi (27 vjeç), të akuzuar për pjesëmarrje në organizimin e përmbysjes së pushtetit popullor dhe kundërshtim me dhunë të përfaqësuesve të shtetit. Midis tyre ishte edhe Ardian Stefan Konomi (24 vjeç), i dënuar më parë, dhe Ilia Petrit Beshiri (30 vjeç), i dënuar katër herë për krime të ndryshme.

Ngjarjet e korrikut 1990 shënuan një pikë kthese në historinë e Shqipërisë komuniste, duke tronditur regjimin e Ramiz Alisë. Dokumentet e Sigurimit, të botuara për herë të parë nga Memorie.al, hedhin dritë mbi dimensionet e dhunës dhe represionit që shoqëruan këto protesta, si dhe mbi rolin e policisë në mbrojtjen e ambasadave.

Përplasjet me policinë dhe arrestimet e dhunshme pasqyrojnë tensionet e thella që ekzistonin në shoqërinë shqiptare në prag të rënies së komunizmit. Ngjarja e ambasadave mbetet një simbol i dëshirës së shqiptarëve për liri dhe një kapitull i paharruar i historisë së vendit.

Burim: BalkanWeb
— Redaksia ZHURMA