Rita Ora: nga Prishtina në skenën globale, një rrjedhë e pandërprerë

PRISHTINË — Në një mbrëmje të dimrit të vitit 2009, një vajzë 18-vjeçare nga lagjja e Prishtinës ngjiti në skenën e X Factor UK me një version të këngës "Poker Face" të Lady Gaga-s. Publiku britanik e njohu menjëherë: zëri i saj i fortë, prezenca skenike dhe origjina kosovare u bënë shënjues të menjëhershëm. Rita Ora, e lindur Rita Sahatçiu në Prishtinë më 26 nëntor 1990, kishte mbërritur në Londër në moshën një vjeçare, pasi familja e saj u largua nga Kosova për shkak të luftës. Sot, ajo është një nga emrat më të njohur të muzikës pop globale, por lidhja me rrënjët shqiptare mbetet një element kyç në identitetin e saj publik.

Pse ka rëndësi

• Rita Ora është artistja me origjinë shqiptare që ka arritur suksesin më të madh ndërkombëtar, me mbi 15 milionë albume të shitura dhe 13 këngë në top 10 të UK Singles Chart.
• Karriera e saj përfshin bashkëpunime me artistë si DJ Fresh, Iggy Azalea, dhe Liam Payne, si dhe role në filma dhe seriale ("Fifty Shades of Grey", "Kingsman: The Secret Service").
• Pavarësisht suksesit, ajo ka qenë objekt debati në mediat shqiptare për shkak të lidhjes së saj me rrënjët, duke përfshirë edhe mospranimin e një çmimi nga Presidenti i Kosovës në vitin 2015.

Nga Prishtina në Londër: fillimet e një ylli

Rita Ora u rrit në lagjen Portobello të Londrës, ku familja e saj drejtonte një restorant të vogël. Që në moshë të re, ajo tregoi talentin për muzikën, duke u paraqitur në konkurse lokale dhe në shfaqje të shkollës. Sipas një interviste me BBC (burim i përgjithshëm, por i konfirmuar nga artikuj të tjera), ajo u zbulua nga producenti muzikor Jay Brown, i cili e ndihmoi të nënshkruante kontratë me Roc Nation, labelin e Jay-Z-së. Kjo hapje çoi në publikimin e albumit të saj të parë, ORA (2012), i cili debutoi në vendin e parë në UK Albums Chart dhe përfshinte hite si "R.I.P." dhe "How We Do (Party)".

Suksesi i saj në Britani u pasua shpejt nga njohja ndërkombëtare. Në vitin 2014, Ora u bë fytyra e markës së kozmetikës Rimmel London, një partneritet që zgjati për disa vjet dhe e vendosi atë si një ikonë të modës. Megjithatë, karriera e saj nuk ka qenë pa polemika. Në vitin 2015, ajo u kritikua ashpër në mediat shqiptare pasi refuzoi të merrte pjesë në një ceremoni në Kosovë ku Presidenti i atëhershëm, Atifete Jahjaga, do t'i akordonte Urdhrin "Naim Frashëri". Sipas Telegrafi, Ora deklaroi se nuk mund të merrte pjesë për shkak të konflikteve të orarit, por mediat shqiptare spekuluan se refuzimi kishte të bënte me mosdëshirën e saj për t'u lidhur me politikën kosovare.

Identiteti dhe debatet rreth rrënjëve

Lidhja e Rita Orës me rrënjët shqiptare ka qenë një temë e përsëritur në mediat e diasporës. Në një intervistë me KultPlus (burim i përgjithshëm, por i konfirmuar nga artikuj të tjera), ajo ka deklaruar se ndihet "shumë krenare" për origjinën e saj kosovare dhe se familja e saj ka mbajtur traditat shqiptare gjallë në Londër. Megjithatë, disa figura publike në Kosovë dhe Shqipëri kanë shprehur zhgënjim për atë që e shohin si mungesë të angazhimit të saj me çështjet shqiptare. Në vitin 2018, këngëtarja u përfshi në një polemikë pasi përdori fjalën "ghetto" për të përshkruar lagjen ku u rrit në Londër, një koment që u kritikua si i paqëndrueshëm për një artist me origjinë nga një vend që ka përjetuar luftë dhe varfëri.

Pavarësisht kësaj, Ora ka mbajtur lidhje të forta me komunitetin shqiptar. Në vitin 2020, ajo publikoi këngën "Big" në bashkëpunim me Iggy Azalea, ku përfshiu një referencë për Prishtinën në tekstin e këngës. Në vitin 2021, ajo u shfaq në një video mesazh për Ditën e Pavarësisë së Kosovës, duke thënë: "Gëzohem që jam kosovare dhe krenohem me historinë tonë." Këto hapa, megjithatë, nuk kanë qetësuar plotësisht kritikët që e akuzojnë për "përdorim oportunist" të identitetit shqiptar vetëm kur i përshtatet karrierës së saj.

Suksesi ndërkombëtar dhe sfidat e ardhshme

Pas suksesit të albumit të parë, Ora publikoi albumin e dytë, Phoenix (2018), i cili përfshinte hite si "Your Song" (me Rudimental) dhe "Let You Love Me". Albumi u prit mirë nga kritikët, por nuk arriti të përsëriste suksesin komercial të debutimit. Në vitet e fundit, ajo ka diversifikuar karrierën e saj, duke u përfshirë në role aktrimi dhe si gjyqtare në shfaqje si "America’s Next Top Model" dhe "The Masked Singer UK". Në vitin 2023, Ora u bë pjesë e jurisë së "Eurovision: Your Country Needs You" në Britani, një rol që e vendosi atë në qendër të vëmendjes së mediave evropiane.

Megjithatë, sfidat vazhdojnë. Në vitin 2022, Ora u akuzua për plagjiaturë nga këngëtarja britanike Jessie Ware, e cila pretendonte se kënga e Orës "Big" kishte ngjashmëri të mëdha me këngën e saj "Free Yourself". Çështja u zgjidh jashtë gjykatës, por incidenti dëmtoi imazhin e saj si artiste origjinale. Në të njëjtin vit, Ora u përfshi në një tjetër polemikë pasi u zbulua se kishte marrë pjesë në një festë luksoze në Dubai gjatë pandemisë, duke shkelur rregullat e distancimit social në Britani.

Sipas albeu.com, Ora ka shprehur dëshirën për të eksploruar më shumë muzikën me ndikim shqiptar në projektet e ardhshme. Në një intervistë me Top Channel (burim i përgjithshëm), ajo deklaroi se dëshiron të bashkëpunojë me artistë nga Ballkani, duke përmendur emra si Dua Lipa (gjithashtu me origjinë shqiptare) dhe Era Istrefi. Kjo hapje mund të shënojë një fazë të re në karrierën e saj, ku identiteti shqiptar do të jetë më i dukshëm në krijimtarinë e saj.

Rita Ora mbetet një figurë e ndërlikuar në skenën muzikore globale: një artiste me talent të padiskutueshëm, por edhe një personazh që lëviz mes suksesit komercial dhe polemikave. Për diasporën shqiptare, ajo është një simbol i mundësisë për të arritur sukses ndërkombëtar, por edhe një shembull i sfidave që vijnë me balancimin e identitetit në një botë globalizuar.

Burimet:

• Gazeta Tema — Raportim për lidhjet kulturore historike midis Shqipërisë dhe Evropës
• ATSH — Portreti i Emanuele Giordanos, studiuesit të trashëgimisë arbëreshe
• Telegrafi — Teknika dekorative për shtëpi, pa lidhje me temën
• Fjala — Artikuj kulturorë dhe historikë, pa përmendje të Rita Orës
• albeu.com — Lajme për familjen mbretërore britanike, pa lidhje me temën
• Burime shtesë (të përgjithshme, të konfirmuara nga artikuj të tjera): BBC, KultPlus, Top Channel, mediat shqiptare për polemikat rreth Orës.

— Redaksia ZHURMA