Oda Ekonomike Amerikane publikon dy studime për fuqinë punëtore

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë ka publikuar dy studime të rëndësishme, të titulluara «Shkathtësitë e Fuqisë Punëtore dhe Nevojat e Bizneseve në Kosovë» dhe «Ndikimi Ekonomik nga Mungesa e Fuqisë Punëtore dhe Shkathtësive në Kosovë». Këto dokumente janë realizuar në kuadër të Iniciativës për Zhvillimin e Fuqisë Punëtore, me mbështetjen e Qendrës për Ndërmarrje Private Ndërkombëtare, e cila është pjesë e Odës Ekonomike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Hulumtimet përfshijnë biznese të madhësive të ndryshme nga sektorë të ndryshëm, përfshirë prodhimin, shërbimet financiare, teknologjinë e informacionit dhe komunikimit, tregtinë, shërbimet profesionale, hotelerinë, turizmin, shëndetësinë dhe fusha të tjera ekonomike.

Sipas të dhënave të paraqitura nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, mungesa e fuqisë punëtore dhe e shkathtësive të nevojshme po rrit kostot e bizneseve, po ul produktivitetin dhe po kufizon potencialin për rritje. Të gjeturat tregojnë se 63.7% e bizneseve e konsiderojnë të vështirë ose shumë të vështirë rekrutimin e punëtorëve të kualifikuar. Ndërkohë, shkathtësitë teknike rezultojnë të jenë më të vështirat për t’u gjetur në treg, kurse mungesa të theksuara evidentohen gjithashtu në shitje, menaxhim, lidership, inxhinieri dhe shkathtësi digjitale. Këto dukuri prodhojnë pasoja të drejtpërdrejta në performancën e ndërmarrjeve, ku gjysma e tyre ose 50% raportojnë produktivitet të reduktuar, 33.3% përballen me kosto më të larta të punës, ndërsa 21.6% (ose 21,6%) shënojnë investime të vonuara.

Në rrafshin sektorial, prodhimi veçohet si një nga sektorët më të prekur nga ky fenomen. Rreth 87.5% (ose 87,5%) e bizneseve prodhuese raportojnë vështirësi ose vështirësi të mëdha në rekrutimin e punëtorëve të kualifikuar, me theks të veçantë për profilet inxhinierike, teknike dhe të prodhimit. Për më tepër, 62.5% (ose 62,5%) e tyre raportojnë ulje të produktivitetit si pasojë e mungesës së punëtorëve të kualifikuar. Presion i lartë shënohet gjithashtu në sektorin e tregtisë me pakicë, ku 80% e bizneseve raportojnë vështirësi në procesin e rekrutimit.

Përballë këtyre sfidave në tregun e punës, sektori privat po ndërmerr hapa duke investuar në zhvillimin e fuqisë punëtore. Rreth 92.1% (ose 92,1%) e bizneseve ofrojnë trajnime rregullisht ose herë pas here për punonjësit e tyre. Nga ana financiare, 84.4% e bizneseve investojnë deri në 20,000 euro në vit në trajnimin e stafit. Ndërkaq, te kompanitë që numërojnë 250 ose më shumë punonjës, 71.5% e tyre investojnë mbi 20,000 euro në vit për këtë qëllim.

Burimet: Plus Televizion (Info Plus); Lajmi.net; Zëri; Bota Sot; Ekonomia Online (klaster 5 outlets).