Marrëveshja Kosovë-Danimarkë, transferimi i të burgosurve nis në vitin 2027

Në Prishtinë po mbahet konferenca ndërkombëtare e titulluar «Zbatimi i marrëveshjes Kosovë–Danimarkë për transferimin e të burgosurve në Kosovë: sfidat ligjore, të drejtat e njeriut dhe çështjet operacionale», e cila është organizuar nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, ku u bë e ditur se marrëveshja parasheh transferimin e tre qind të burgosurve në Qendrën e Paraburgimit në Gjilan gjatë vitit 2027.

Ky angazhim dypalësh ka marrë bazë zyrtare pas ratifikimit nga Kuvendi i Republikës së Kosovës, ndërsa dokumenti kryesor ndërkombëtar kishte hyrë zyrtarisht në fuqi në qershor të vitit 2024, duke shënuar kështu fillimin e një realiteti të ri institucional dhe juridik për të dyja vendet nënshkruese.

Drejtoresha ekzekutive e QKRMT-së, Feride Rushiti, ka shpjeguar gjatë punimeve të kësaj ngjarjeje se procesi ka nisur tashmë fazën e zbatimit praktik, ndonëse zhvendosja e personave të dënuar nga shteti skandinav do të presë deri në vitin e ardhshëm të përcaktuar. Ajo u shpreh se «kjo marrëveshje ka hyrë në fuqi në qershor të vitit 2024» dhe se «Kosova do të shërbejë si vend i cili do t’i strehojë 300 të burgosur nga Danimarka, në Qendrën e Paraburgimit në Gjilan». Për më tepër, zëvendësministri i parë i Drejtësisë, Genc Nimoni, ka shtuar se ky funksionalizim nuk paraqet thjesht hapjen e një hapësire ndëshkuese, por përfshin përgatitje të thella të strukturave. Ai deklaroi se «zbatimi i saj nuk është thjesht çështje e vënies në funksion të një institucioni korrektues, është një proces që kërkon përgatitjen e infrastrukturës, staf profesional, organizim të mirëfilltë dhe, mbi të gjitha, të drejtat e njeriut do të respektohen».

Diskutimet e nisura nga institucionet dhe organizatat vendase pritet të adresojnë hollësisht aspektet operative, masat mbrojtëse për të drejtat e njeriut dhe sfidat komplekse ligjore që shoqërojnë administrimin e dënimeve të huaja brenda territorit kosovar deri në momentin e mbërritjes së grupit të parë të të burgosurve.

Në kuadër të sfondit më të gjerë të ngjarjeve të raportuara gjatë kësaj periudhe, eksperti i sigurisë Nuredin Ibishi ka vlerësuar se viti aktual paraqet shqetësime lidhur me sigurinë dhe rastet e vrasjeve të regjistruara, ndërsa sociologia Dhurata Prokshi ka trajtuar problemet e trajtimit të dhunës në familje dhe barazisë gjinore. Po ashtu, presidentja e vendit ka marrë pjesë në shënimin e përvjetorit të Republikës së Turqisë, kurse figura të tjera publike kanë diskutuar për sfidat e sistemit mbrojtës të grave në media.