Kuvendi i hap rrugën shfuqizimit të Bashkësisë që koordinon shërbimet e sigurisë

Kuvendi ka proceduar për në lexim të parë propozim-Ligjin për abrogimin e bashkësisë që koordinon shërbimet e sigurisë në trupin amë, ndërsa pushteti dhe opozita kanë shfaqur qëndrime të kundërta rreth koncepteve të tyre. Shumica parlamentare ka vlerësuar se ligji aktual pamundëson efikasitetin në sigurinë shtetërore, duke sjellë përplasje politike në Kuvend.

Sipas ministrit të Brendshëm, Pançe Toshkovski, në arsyetimin e dërguar në Kuvend potencohet se «zbatimi i tij në praktikë është i kufizuar», ndërsa ky zbatim i kufizuar vjen si pasojë e mosbesimit institucional, fushëveprimit tepër të ngushtë dhe mungesës së kapaciteteve operacionale, siç ka konstatuar Ministria e Punëve të Brendshme. Opozita e ka cilësuar këtë konstatim si skandaloz, duke deklaruar se nëse ka mungesë besimi mes institucioneve dhe mungojnë rezultatet nga puna e tyre, atëherë duhet të jepet dorëheqje dhe jo të ndërmerren ndryshime ligjore.

Diskutimet për modalitetin e bashkimit të shërbimeve të sigurisë në një organ të vetëm kanë zgjatur tashmë dy vjet. Plani parashikon që Agjencia e Sigurisë Kombëtare, Agjencia e Zbulimit dhe Shërbimi Ushtarak për Siguri dhe Zbulim të shkrihen në një trup të vetëm, kurse dilema vazhdon të mbetet rreth përfshirjes ose jo të Drejtorisë për Informacione të Klasifikuara në këtë domen. Kryeministri Hristijan Mickoski ka deklaruar se shërbimet duhet të shkrihen, por procesi do të mbetet larg syve të opinionit derisa të përpilohet koncepti, për të kaluar më pas në një debat publik me ekspertët e fushës.

Ekspertët e fushës kanë theksuar në paraqitjet e tyre publike se ideja e emërimit të drejtorit nga jashtë bie në kundërshtim me standardet e Bashkimit Evropian dhe të NATO-s, kurse pushteti po koncentron fuqinë e tij dhe po i hap rrugën keqpërdorimeve. Me ndryshimet e reja, jo zyrtarisht pritet që agjentëve operativë t'u kthehen autorizimet e policisë, të cilat u morën në vitin 2019 kur ish-Drejtoria për Siguri dhe Kundërzbulim u shndërrua në Agjenci të Sigurisë Kombëtare.

Gjithashtu, përfaqësitë diplomatike dhe të dërguarit specialë pranë tyre pritet të definohen në kompetenca për grumbullimin e informacioneve në korniza diplomatike, ndërsa është paralajmëruar edhe formimi i një Qendre të re trajnimi për siguri. Aktualisht, Agjencia për Siguri Kombëtare funksionon nën kompetencë të Qeverisë, Agjencia e Zbulimit gjendet nën kompetencë të presidentes, kurse Shërbimi Ushtarak për Siguri dhe Zbulim është nën kompetencë të Shtabit të Përgjithshëm, duke përfshirë edhe sektorin për operacione të NATO-s që nga prilli i vitit 2020.