KLSH: Vonesat në reformat e Shqipërisë bllokojnë fondet e BE-së
Kontrolli i Lartë i Shtetit zbulon se vendi nuk ka arritur të përfitojë fondet e parashikuara nga Plani i Rritjes.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Shqipëria nuk ka arritur të përfitojë në kohë fondet e parashikuara nga Plani i Rritjes i Bashkimit Europian, ku deri në fund të vitit 2025 janë disbursuar vetëm 76.2 milionë euro mbështetje buxhetore nga 922 milionë euro që ishte financimi i përgjithshëm. Sipas Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH), vonesat vijnë nga mos-përmbushja e reformave dhe mos-finalizimi i marrëveshjeve për administrimin e fondeve.
Në kuadër të buxhetit të vitit 2025, Plani i Rritjes i Bashkimit Europian për Shqipërinë parashikon një financim prej 922.09 milionë eurosh, që përfshin hua dhe grante për projekte të ndryshme. Komponenti i huasë arrin shifrën e 657.46 milionë eurove, sipas marrëveshjes së ratifikuar nga Kuvendi në muajin mars të vitit 2025. Përfitimi i kësaj mbështetjeje financiare mbetet i kushtëzuar nga realizimi i 95 masave cilësore dhe sasiore të Agjendës së Reformave, vlerësimi i të cilave kryhet nga Komisioni Europian, njofton KLSH.
Auditimi i zbatimit të buxhetit tregon se për komponentin prej 228.5 milionë eurosh të destinuar për financimin e projekteve nuk është lëvruar asnjë fond. Për më tepër, komponenti i huasë përmes Kornizës së investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF) ka vlerën e 228.47 milionë eurove, por deri në fund të periudhës së audituar nuk është shënuar asnjë disbursim, bën të ditur KLSH.
Sipas KLSH-së, pengesa kryesore për këto fonde mbetet mos-finalizimi i marrëveshjeve të kontributit me Bankën Europiane të Investimeve (EIB) dhe Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (EBRD). Këto dy institucione ndërkombëtare janë caktuar si përgjegjëse për menaxhimin e fondeve të investimeve. Ndryshe nga mbështetja buxhetore që kalon drejtpërdrejt pasi plotësohen kushtet, financimi i projekteve kërkon mekanizma investimesh dhe marrëveshje ndërkombëtare.
Problematikat në përmbushjen e reformave përfshijnë disa fusha kyçe ekonomike dhe institucionale. Sipas KLSH-së, sfidat shtrihen nga qeverisja e ndërmarrjeve shtetërore, klima e biznesit dhe energjia, deri tek siguria kibernetike, sistemi gjyqësor dhe transparenca e financave publike.
Pyetje e përgjigje
Sa ishte shuma e disbursuar nga Plani i Rritjes deri në fund të 2025?
Deri në fund të vitit 2025 ishin disbursuar vetëm 76.2 milionë euro në formën e mbështetjes buxhetore nga 922 milionë euro që ishte financimi i përgjithshëm.
Cilat institucione janë përgjegjëse për menaxhimin e fondeve të investimeve?
Institucionet përgjegjëse për menaxhimin e fondeve janë Banka Europiane e Investimeve dhe Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim.
Sa masa duhet të realizojë Shqipëria në kuadër të Agjendës së Reformave?
Përfitimi i mbështetjes financiare është i kushtëzuar nga realizimi i 95 masave cilësore dhe sasiore të Agjendës së Reformave, vlerësimi i të cilave bëhet nga Komisioni Europian.
