FEG: Ligji i Punës po diskriminon gratë, lehoninë ta paguajë Qeveria

Forumi Ekonomik i Grave në Kosovë (FEG) ka vlerësuar se Ligji i Punës ka ndikuar në diskriminimin e grave në punësim, ndërsa ka kërkuar reformimin e menjëhershëm të kësaj kornize ligjore dhe bartjen e përgjegjësisë financiare për pagesën e pushimit të lehonisë nga sektori privat te Qeveria.

Korniza aktuale ligjore që rregullon marrëdhëniet e punës është në fuqi që nga viti 2012. Sipas organizatës, ky ligj nuk ka arritur të krijojë politika inkurajuese për integrimin e fuqisë punëtore femërore, duke e lënë Kosovën si një nga vendet me nivelin më të ulët të punësimit të grave në të gjithë kontinentin evropian.

Koordinatorja e Forumit Ekonomik të Grave, Saxhide Mustafa, ka theksuar se korniza ekzistuese rëndon drejtpërdrejt bizneset private dhe dëmton mundësitë e zhvillimit profesional të punëmarrëseve. Mustafa deklaroi se vështirësitë nisë që në fazën e parë të aplikimit, ku vajzat dhe gratë në moshë produktive përballen vazhdimisht me pyetje diskriminuese lidhur me planifikimin e tyre familjar dhe synimet për lindjen e fëmijëve.

Më tej, Mustafa ka bërë të ditur se pas kthimit nga pushimi i lehonisë, punëmarrëset shpesh trajtohen si më pak të përkushtuara ndaj detyrave administrative apo operacionale. Sipas saj, ky perceptim ka bërë që ato të dëmtohen në pagë edhe kur kryejnë të njëjtën punë si burrat, si dhe të pengohen sistematikisht në marrjen e pozitave më të larta menaxheriale.

Sa i përket anës financiare, Mustafa sqaroi se Forumi Ekonomik i Grave propozon një model ku kostoja e pushimit të lehonisë i kalon plotësisht shtetit. Ajo përmendi se sipas masës 3.5, shteti mbulon shpenzime më të mëdha për gratë që nuk janë të punësuara sesa për ato që kontribuojnë aktivisht në treg. Mustafa argumentoi se ky raport duhet të ndryshojë, sepse rritja e punësimit femëror sjell përfitime të drejtpërdrejta për arkën e shtetit. Në këtë kuadër, ajo kërkoi që masat e ardhshme qeveritare, si subvencionimi i pagave apo iniciativa superpuna, të analizohen me evidencë konkrete dhe barra e reformave të ndahet mes institucioneve, sektorit privat dhe punëmarrësve.

«Ligji i punës që nga viti 2012, ky ligj aktual i punës që është, ka qenë diskriminues në punësimin e grave. Për këtë arsye, Kosova është një prej vendeve me punësimin më të ulët në Evropë», tha koordinatorja e FEG-ut, Saxhide Mustafa. Ajo shtoi gjithashtu lidhur me intervistat: «Një prej formave diskriminuese që gratë e reja, sidomos gratë e reja, vajzat e reja në moshë produktive e kanë pasur, është çështja e pyetjes në intervista pune se si e mendoni planifikimin tuaj familjar? Domethënë, ‘A keni me lindë, ose kur keni me shku?’ Prandaj, kjo ka dalë vazhdimisht, domethënë për mbi një dekadë, si një prej pyetjeve më të shpeshta që atyre u është bërë, edhe pyetjeve diskriminuese».