Dekreti presidencial dhe hapat kushtetues pas ndryshimit të ligjit

Votimi i fundit i Kuvendit të Kosovës për ndryshimet ligjore që prekin Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar shënon vetëm një pjesë të ecurisë institucionale, e cila vijon me hapat e mëtutjeshëm të shpalljes dhe mundësisë së shqyrtimit të kushtetutshmërisë. Këto ndryshime erdhën pas vendimit të mëparshëm gjyqësor të datës gjashtëmbëdhjetë shtator, kur katër ish-drejtues të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës morën dënime që arrinin në total tetëdhjetë e një vite heqje lirie për akuza që lidhen me krimet e luftës.

Sipas procedurave në fuqi, Kodi dhe aktet e votuara i kalojnë për dekretim dhe shpallje presidentes së zgjedhur të vendit, Justina Shiroka Pula, e cila ka në dispozicion një periudhë prej tetë ditësh nga data e miratimit parlamentar për të përmbyllur këtë detyrim. Në rast të kalimit të këtij afati pa veprim nga ana e saj, akti merr fuqi ligjore automatikisht dhe bëhet publik në Gazetën Zyrtare, duke hyrë në fazën e zbatimit praktik.

Në rrafshin e ekspertizës juridike, profesor Flamur Hyseni nga Universiteti i Prishtinës ka theksuar se përmbajtja përfundimtare dhe e saktë e këtyre ndryshimeve do të mund të analizohet plotësisht vetëm pasi ato të jenë botuar zyrtarisht, duke shtuar se mbetet parimore që çdo modifikim normativ të harmonizohet me nenin njëqind e gjashtëdhjetë e dy të Kushtetutës dhe me detyrimet ndërkombëtare të shtetit.

Nga ana tjetër, Instituti i Kosovës për Drejtësi ka paraqitur vlerësimin se gjatë afatit tetëditor ekziston hapësira e nevojshme që palët e autorizuara, ku përfshihen të paktën dhjetë deputetë dhe Avokati i Popullit, t'i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për të kontestuar ligjshmërinë e vendimit. Hulumtuesi Gzim Shala ka vënë inxhinierinë ligjore në pah, duke shpjeguar se ndryshimet ndikojnë drejtpërdrejt te juridiksioni, llojet e dënimeve dhe procedurat e gjykatës me seli në Hagë, elemente që nuk trajtohen përmes akteve të zakonshme.

Ndryshimet e votuara përfshijnë gjithashtu synimin për kufizimin e kohëzgjatjes së mandatit të këtij institucioni ndërkombëtar të drejtësisë, transferimin e dosjeve që nuk hyjnë brenda kompetencave të tyre te organet vendase të drejtësisë, përcaktimin e një dënimi maksimal prej pesëmbëdhjetë vitesh burgim, si dhe mundësitë që vuajtja e dënimeve të kryhet brenda territorit të Kosovës dhe të aplikohet falja presidenciale.