Çmimi i naftës në Kosovë arrin në 1.94 euro, shteti mbledh miliona nga akciza
Nafta në Kosovë shitej deri në 1.94 euro, ndërsa taksa mbi derivatet çuan mbi gjysmë miliardë euro në buxhetin e shtetit vitin e kaluar.
Çmimet e derivateve kanë arritur nivele të larta në tregun e Kosovës, ku një litër naftë kishte çmim deri në 1.94 euro, ndërsa një litër benzinë deri në 1.67 euro. Kjo rritje e çmimeve ka vendosur në qendër të vëmendjes rolin e taksave publike në formimin e kostoit përfundimtar për konsumatorët. Një pjesë nënjojëse e çmimit që paguhet në pompë përfundon drejtpërdrejt në buxhetin e shtetit përmes akcizës dhe Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH). përfaqësues të industrisë së naftës dhe bizneseve tregtare kanë bërë thirrje që Qeveria të heqë dorë përkohësisht nga një pjesë e këtyre të hyrave. Kjo masë kërkohet me qëllim lehtësimin e barrës financiare mbi familjet dhe konsumatorët, megjithëse nga ana tjetër nuk ka konsensus të plotë nëse ulja e taksave do të rezultonte automatikisht në çmime më të ulëta në treg. Struktura e taksimit përfshin një akcizë fikse prej 0.36 eurosh për çdo litër naftë të importuar, e cila administrohet nga Dogana e Kosovës. Mbi këtë bazë, aplikohet TVSH-ja prej 18 për qind, e cila bartet përfundimisht te konsumatori. Sipas llogaritjeve të prezentuara, këto dy komponente të taksimit së bashku arrijnë në rreth 63 centë për litër, Duke përbërë një pjesë të konsiderueshme të çmimit total. Zekir Istogu, kryetar i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, qartëson nëpërmjet librave së brendshme se kompanitë po blejnë naftën nga portet e Durrësit apo Selanikut për rreth 1.12 euro për litër. Mbi këtë çmim bazë shtohen taksat, transporti dhe shpenzimet e tjera logjistike që shohin çmimi final. Ndikimi i sektorit të derivateve në financa publike është i madh. Shifrat zyrtare tregojnë se nga fillimi i vitit 2022 deri më 22 shtator 2026, Kosova ka importuar naftë në vlerë prej mbi 2.6 miliardë eurosh. Gjatë kësaj periudhe, vetëm akciza mbi naftën ka sjellë mbi 1.3 miliardë euro në kaset e shtetit, duke u shënuar si një nga burimet më të rëndësishme të të hyrave. Vetëm vitin e kaluar, kombinimi i akcizës dhe TVSH-së mbi derivatet ka siguruar mbi gjysmë miliardë euro, me 360 milionë euro nga akciza dhe 157 milionë euro nga TVSH. Këto shifra thellojnë vlerësimin që shteti bën për këtë sektor, ndërsa debati për ndërhyrjen e Qeverisë vazhdon midis presionit për ulje të çmimeve dhe nevojës për stabilitet të buxhetit.
Burimet: Gazeta Metro; TV Prizreni; BoldNews (klaster 3 outlets).