Beteja juridike e Kosovës pas ndryshimeve për Specialen
Analizë mbi zhvillimet rreth ndryshimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe reagimet e aktorëve institucionalë e ndërkombëtarë.
Kuvendi i Kosovës miratoi ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara me seli në Hagë, duke kufizuar kompetencat e këtij institucioni. Kjo ngjarje nxiti një seri reagimesh nga përfaqësues të partive politike, organizata të dala nga lufta dhe partnerë ndërkombëtarë, ndërkohë që vendi po përballet me procese të reja institucionale dhe zgjedhjen e presidentes së re, Justina Shiroka-Pula.
Modeli
Në rrafshin kohor të zhvillimeve, vërehet një përsëritje e përplasjeve politike dhe institucionale rreth përgjegjësisë shtetërore për ish-krerët e UÇK-së që gjykohen në Hagë. Ngjarjet e ditëve të fundit tregojnë se si hapat ligjorë të ndërmarrë nga Kuvendi përcillen menjëherë nga skepticizmi i mazhorancës për efektet e tyre, nga kërkesat e opozitës për angazhim më të madh shtetëror, si dhe nga shqetësimet e shprehura nga ndërkombëtarët për detyrimet ndërkombëtare të vendit.
Këndvështrimet
- Arbërie Nagavci: Lëvizja Vetëvendosje e mbështeti ligjin duke u mbështetur në ekspertizën e Partisë Demokratike të Kosovës, por ajo pranoi se partia e saj ka pasur dyshime dhe skepticizëm për efektet e tij në proceset gjyqësore në Hagë.
- Fatmir Limaj: Me miratimin e ndryshimeve, Kosova është futur në një betejë juridike dhe politike, prandaj bëri thirrje që institucionet të përgatiten për këtë rrugë.
- Besnik Tahiri: Ndryshimi i ligjit në Kuvend vjen si rrjedhojë e dështimeve të shumta gjatë procesit gjashtëvjeçar, ndërsa kufizimi i vendosur nuk e zhbën, por e përmirëson institucionin e drejtësisë.
- Bedri Hamza: Kuvendi dhe deputetët e kanë kryer përgjegjësinë e tyre në mënyrë të rregullt, ndërsa shteti duhet të angazhohet pranë çlirimtarëve që po përballen me procesin në Hagë.
- Albin Kurti: Kryeministri deklaroi se Kosova ka institucione stabile dhe se do të punohet bashkë për suksesin e ish-krerëve të UÇK-së në apel, duke shmangur komentet e drejtpërdrejta për kritikat e ndërkombëtarëve.
- Ambasada e Gjermanisë: Shprehu shqetësim të thellë për ndryshimet në ligj, duke kujtuar se Dhomat e Specializuara janë institucion i pavarur gjyqësor dhe pavarësia e tyre nuk bën të cenohet.
- Bashkimi Evropian: Vlerësoi se ndryshimet dhe plotësimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj bllokut.
- Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së: Kundërshtoi qëndrimet e BE-së, duke i quajtur të paqëndrueshme dhe të papranueshme pretendimet se amendamentet shkelin detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.
- Shaqir Totaj: Pas protestave dhe veprimeve të fundit institucionale, Kosova duhet të kalojë në një fazë të re të veprimit të koordinuar shtetëror për çështjen e Hagës.
- Enver Hasani: Vlerësoi se zgjedhja e presidentes së re është bërë në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe se nuk ka çështje kushtetuese në këtë proces.
- Adelina Thaçi Meta: Kërkoi nga Lidhja Demokratike e Kosovës që të kthjellet dhe të vendosë parimet mbi interesat personale.
Çfarë vjen
Në bazë të zhvillimeve të raportuara, institucionet e Kosovës pritet të përballen me sfidat e reja të betejës juridike dhe politike që pasojnë ndryshimet e miratuara në Ligjin për Dhomat e Specializuara, ndërsa vëmendja mbetet te zhvillimet rreth procesit të apelit për ish-krerët e UÇK-së në Hagë.
Burimet: Nagavci: Votuam ligjin për Specialen, por dyshojmë për efektet, Fatmir Limaj: Kosova në betejë juridike pas ndryshimeve për Specialen, Tahiri: Kufizimi nuk e zhbën Specialen por e përmirëson, Kurti shmang pyetjet për Specialen dhe nxiton në takim me presidenten, Ambasada gjermane e shqetësuar për ndryshimet në Ligjin për Specialen, Kurti: Do të punojmë bashkë për suksesin e ish-krerëve të UÇK-së në apel