Votimi i Speciales dhe kthesa institucionale në Kosovë

Zhvillimet e fundit politike në Kosovë janë dominuar nga një përshkallëzim i ngjarjeve institucionale dhe qytetare, të cilat kulmuan me seancën e jashtëzakonshme të Kuvendit dhe miratimin e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara. Pas protestave masive të qytetarëve, Kuvendi i Kosovës ka zhvilluar një seancë maratonë pak para mesnatës, ku me shumicë votash u miratua projektligji për ndryshimin e ligjit për gjykatën me seli në Hagë, si dhe u zgjodh presidentja e re e vendit, Justina Shiroka-Pula. Këto lëvizje kanë hapur një fazë të re të diskutimeve rreth angazhimit shtetëror për ish-krerët e UÇK-së dhe raporteve me partnerët ndërkombëtarë.

Modeli

Në rrafshin e zhvillimeve ditore, vërehet një cikliketë e presionit publik dhe reagimit institucional. Protestat e vazhdueshme të qytetarëve janë përdorur si katalizator nga opozita dhe partitë parlamentare për të kërkuar veprim urgjent nga ekzekutivi dhe legjislativi. Ky presion ka prodhuar fillimisht lëvizje taktike dhe kushtëzime politike mes partive, për të kaluar më pas te thirrjet e përbashkëta për seanca të jashtëzakonshme. Pasi afatet kushtetuese për zgjedhjen e presidentit janë ngushtuar në orët e fundit, skena politike ka kaluar nga ngërçi te kompromisi i shpejtë procedural, duke shmangur afatet e rregullta për të përmbyllur votimet brenda natës. Megjithatë, ky hap i shpejtë ka sjellë menjëherë edhe reagime të ashpra nga bashkësia ndërkombëtare, të cilat janë shoqëruar me kundërreagime nga organizatat e veteranëve dhe subjektet politike vendore.

Këndvështrimet

• Enver Hasani: Ka deklaruar se procesi i zgjedhjes së presidentes është në përputhje me Kushtetutën dhe nuk përbën rast për Gjykatë Kushtetuese, duke shtuar se protestat masive e detyruan kryeministrin të lëshojë pe për ligjin.
• Ambasada e Gjermanisë: Ka shprehur shqetësim të thellë përmes zëdhënëses së saj, duke theksuar se Dhomat e Specializuara janë institucion i pavarur gjyqësor dhe se pavarësia e tyre nuk bën të cenohet.
• Bashkimi Evropian: Ka shprehur shqetësimin se ndryshimet e miratuara në Ligjin për Dhomat e Specializuara bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.
• OVL-UÇK: Ka kundërshtuar qëndrimet e Bashkimit Evropian, duke i quajtur pretendimet për shkelje të detyrimeve ndërkombëtare si të paqëndrueshme dhe të papranueshme, me arsyetimin se asnjë institucion nuk mund të mbetet jashtë rendit kushtetues.
• Bedri Hamza: Ka vlerësuar se Kuvendi dhe deputetët e kanë kryer përgjegjësinë e tyre në mënyrë të rregullt, duke kërkuar që shteti të angazhohet me të gjitha kapacitetet pranë ish-krerëve të UÇK-së në Hagë.
• Shaqir Totaj: Ka theksuar se pas protestave dhe hapave institucionalë, zëri qytetar u dëgjua dhe tani është radha e shtetit që të ndërmarrë veprime të koordinuara.
• Albin Kurti: Ka përshëndetur zgjedhjen e presidentes së re, duke theksuar se Kosova ka institucione stabile dhe se do të punohet bashkë për suksesin e ish-krerëve të UÇK-së në apel.
• Ramush Haradinaj: U ka bërë thirrje deputetëve që t'i kryejnë detyrat e dhëna nga populli dhe të votojnë ligjin për Gjykatën Speciale.
• Adelina Thaçi Meta: I ka bërë thirrje partisë së saj të kthjellet dhe të vendosë parimet mbi interesat personale, duke mos e trajtuar shtetin si lojë.

Çfarë vjen

Në bazë të zhvillimeve të raportuara, pas përmbylljes së seancës së jashtëzakonshme, miratimit të ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe zgjedhjes së Justina Shiroka-Pulës në postin e Presidentes së Republikës së Kosovës, vëmendja zhvendoset te faza e re e veprimit institucional, koordinimi i shtetit për procesin gjyqësor në Hagë dhe hapat e mëtejmë lidhur me apelin e ish-krerëve të UÇK-së.

Burimet: Hasani: Protestat e detyruan Kurtin të lëshojë pe për Ligjin për Specialen, Ambasada gjermane e shqetësuar për ndryshimet në Ligjin për Specialen, Hamza: Kuvendi e ka kryer punën me ligjin e Speciales, OVL-UÇK kundërshton BE-së: Ndryshimet në Ligjin për Specialen s'shkelin detyrimet, Adelina Thaçi kritikon LDK-në dhe kërkon kthjellim nga partia, Kurti: Do të punojmë bashkë për suksesin e ish-krerëve të UÇK-së në apel