Zbardhet biseda e Ramiz Alisë me Shevardnadzen në Nju Jork për pretendimet greke
Dokumentet arkivore zbulojnë detaje nga takimi i udhëheqësit shqiptar me ministrin sovjetik në OKB rreth deklaratave të zv.kryeministrit grek për ndryshimin e kufijve.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
GJIROKASTËR — Udhëheqësi i Shqipërisë komuniste, Ramiz Alia, zhvilloi një bisedë me ministrin e Jashtëm sovjetik, Eduard Shevardnadze, gjatë sesionit të 45-të të Organizatës së Kombeve të Bashkuara në New York në javën e fundit të shtatorit 1990, ku u diskutua pretendimi i zëvendëskryeministrit grek se me bashkimin e Gjermanisë do të ndryshoheshin kufijtë dhe Korça e Gjirokastra duhej t'i kalonin Greqisë.
Kjo ngjarje lidhet me zhvillimet e mëparshme historike dhe kulturore në rajon, siç raportoi Zhurma më 21 tetor 2026 rreth veprimtarive të diasporës në SHBA. Qyteti i gurtë i Gjirokastrës, i mbrojtur nga UNESCO që nga viti 2005 si vendlindje e Ismail Kadaresë dhe vatër e iso-polifonisë, si dhe qyteti i Korçës, i njohur për Mësonjëtoren e vitit 1887 dhe krahinën autonome të vitit 1916, ishin në qendër të pretendimeve teritoriale të diplomacisë greke të asaj kohe sipas dokumenteve arkivore.
Sipas të dhënave të publikuara nga gazetari Dashnor Kaloçi, udhëtimi i delegacionit shqiptar të udhëhequr nga Ramiz Alia, i cili mbante detyrat e kryetarit të Presidiumit të Kuvendit Popullor, sekretarit të Parë të Komitetit Qendror të PPSh-së dhe Komandantit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, përbënte përfaqësimin e parë të nivelit të lartë në OKB që nga viti 1961, kur Shqipëria u përfaqësua nga kryeministri Mehmet Shehu. Dokumentet tregojnë se delegacioni shqiptar bëri një ndalesë prej një nate në Zvicër përpara se të arrinte në SHBA, ndërsa stafi i Misionit Shqiptar në OKB i kishte siguruar Alisë planimetrinë e saktë të sallës ku zhvilloheshin punimet, duke përcaktuar edhe vendin e delegacionit të Republikës Federative të Jugosllavisë. Akomodimi i udhëheqësit shqiptar dhe shoqëruesve të tij u caktua në Hotel Plaza në Manhattan, ndërsa në përbërje të delegacionit ishte përfshirë edhe i biri i tij, Arben Alia. Ekipi mbrojtës përbëhej nga dy truproja, një mjek dhe një shofer, të cilët udhëtuan në avion me armatim dhe municion me vete, si dhe një grup xhirimi nga Radio-Televizioni Shqiptar. Gjatë qëndrimit trijavor deri në mesin e muajit tetor 1990, Alia zhvilloi takime me përfaqësues të mërgatës së vjetër shqiptare dhe organizoi një pritje për bashkatdhetarët në Boston, ndonëse detajet rreth shpenzimeve financiare dhe fondeve shtesë mbeten pjesë e dokumenteve arkivore.
Pritet që publikimi i dokumenteve të reja arkivore dhe dëshmive të mbetura nga anëtarët e delegacionit të zbardhë të gjithë programin e takimeve diplomatike dhe bisedat e zhvilluara me udhëheqësit e huaj gjatë punimeve të Asamblesë së Përgjithshme.
Në lidhje me dëshmitë e këtij udhëtimi, anëtari i delegacionit Lisen Bashkurti ka lënë kujtimet e tij të shkruara për pjesëmarrjen e diplomacisë shqiptarëve në sesionin e 45-të të OKB-së. Gjithashtu, diplomati Reiz Malile ka dokumentuar në kujtimet e veta ecurinë e bisedimeve diplomatike dhe takimeve zyrtare të zhvilluara në New York gjatë vjeshtës së vitit 1990.
Pyetje e përgjigje
Çfarë deklaroi zëvendëskryeministri grek në vitin 1990?
Ai deklaroi se me bashkimin e Gjermanisë do të ndryshoheshin kufijtë dhe se Korça me Gjirokastrën duhej t'i kalonin Greqisë.
Kur u zhvillua takimi mes Ramiz Alisë dhe Eduard Shevardnadzes?
Biseda u zhvillua gjatë sesionit të 45-të të Asamblesë së OKB-së në New York, në javën e fundit të shtatorit 1990.
Kush e përfaqësoi Shqipërinë në OKB para vitit 1990?
Para vizitës së Ramiz Alisë në vitin 1990, Shqipëria u përfaqësua për herë të fundit në OKB nga kryeministri Mehmet Shehu në vitin 1961.
