Çfarë përmban koleksioni i ri 'Shpia' i akademikut Kujtim Shala?
Koleksioni i ri 'Shpia' i akademikut Kujtim M. Shala shtrihet ndërmjet dy gjuhëve — italisht e shqip — dhe katër cikleve: Shpia, Foresteria, Trajtat, Kujtimi. Botuar nga Dukagjini.
Si e ktheu Ilir Shaqiri Vuthajn në akt kujtese kolektive për Qosjen?
Kantautori Ilir Shaqiri i ktheu vendlindjes së Qosjes poezi: 'Vuthaj' si akt kujtese kolektive — ku vargjet janë varreza dhe monument njëherësh.
Kush po e ruan kujtesën e vitit 1937 për kolonizimin e Kosovës që ne s'e ruajtëm?
Poeti malazez Radovan Zogoviqi shkroi në 1937 për kolonizimin e Kosovës. Vepra u ndalua. Sot ribohet nga diplomat malazez — jo nga institucionet tona.
Si e rrëmbeu Parisin koreografi shqiptar Preljocaj në piramidën e Luvrit?
Angelin Preljocaj performoi "Le Parc" nën piramidën e Louvre-it. Ndërkohë që bota shqiptare vajtonte humbjet intelektuale, diaspora po shkruante historinë e vet.
Çfarë kërkohet përtej simbolikës për ta kthyer zyrën e Qosjes në muze?
ASHAK dhe IAL mbajtën mbledhje akademike. Nga IAL-i erdhi propozimi: zyra e Qosjes të bëhet muze. Por kujtesa kërkon më shumë se simbole.
Pse heshtja pas treshës Qosja-Kadare-Rugova është diagnozë?
Rubikon i Klan Kosovës pyet: a ka sot figura me ndikim si treshja e madhe? Pyetja ngeli e hapur — dhe heshtja e saj është diagnozë.
Çfarë tha Qosja në serbisht para serbëve në Novi Sad më 1985?
Viti 1985. Qosja ngriti zërin para shkrimtarëve jugosllavë — jo shqip, por serbisht — dhe iu kundërvuri akuzave për gjenocid me fjalë që s'kishin shteg arratisje.
Si u përball shteti me amanetin e Qosjes për varrimin pa ceremoni?
Shteti hapi Librin e Zisë për Qosjen. Ai u varros pa ritual fetar e pa autoritete, siç e kishte kërkuar vetë. Çfarë thotë ky kontrast për kulturën tonë institucionale.
Telegramet e Rambujesë — Qosja siç e ruajti arkivi amerikan
Në ditën e ndarjes nga jeta të akademikut, Bejtullah Destani botoi telegramet e deklasifikuara të Departamentit të Shtetit nga Rambujeja e Këlni. Zëri i Qosjes u ruajt — por nga arkivi i një fuqie të huaj. Çfarë na thotë kjo për institucionet tona?
Pse Peleshi e quajti Qosjen mendjen më prodhimtare ndër shqiptarë?
Kryeparlamentari i Shqipërisë zgjedh peshën. "Atdhetar i pashoq dhe shkrimtar i pakohë" — ndoshta fjala zyrtare më e mirë.
Pse Qosja u nderua si personalitet mbarëshqiptar nga ASHAK?
Akademia e Kosovës e nderon Qosjen si figurë mbarëshqiptare — kategori që ai vetë e mbrojti ndaj ndarjes Prishtinë-Tiranë.
Dinastia Muhamet Ali: si shqiptarët modernizuan Egjiptin për 147 vjet, 1805–1952
«Shqiptar jam e shqiptar do vdes» — tha Muhamet Ali Pasha konsullit francez Mourriez. Shqiptari nga Kavala qeverisi Egjiptin 147 vjet, modernizoi një vend 5000-vjeçar dhe themeloi dinasti mbretërore.