Kush ishte Sotir Peci, arkitekti i organizimit kombëtar në diasporë?
I lindur në Dardhë të Korçës më 1873, ai u bë pjesë e "Vatrës" në Boston që nga viti 1912 dhe shkroi për gazetën "Dielli", organin e saj zyrtar.
BOSTONI — Sotir Peci ishte arsimtar, matematikan dhe publicist shqiptar që u bë një nga arkitektët e organizimit kombëtar në diasporë, përmes federatës "Vatra" në Boston. Lindi më 13 korrik 1873 në fshatin Dardhë të Korçës, dhe emri i tij qëndron sot pranë figurave të mëdha si Faik Konica, Fan S. Noli dhe Gjergj Fishta.
Babai i tij, Jovan Peci, njihej për integritet, ndërsa nëna i kultivoi që herët dashurinë për dijen, gjuhën dhe atdheun. Shkollimin fillor e kreu në Korçë në fund të viteve 1870, pastaj vijoi arsimin e mesëm në Greqi, në një ambient të gjerë kulturor evropian.
Në vitin 1890 u regjistrua në Universitetin e Athinës, në Fakultetin e Shkencave Natyrore dhe Matematikës, dhe studimet i përfundoi më 1894, duke u diplomuar matematikan. Gjatë këtyre viteve ra në kontakt me koloninë shqiptare të Athinës dhe u ndikua nga idetë e Sami, Naim dhe Abdyl Frashërit.
Pas diplomimit, u përfshi në veprimtari patriotike në Evropë, duke bashkëpunuar me shoqëri shqiptare në Greqi e Rumani për përhapjen e idesë së pavarësisë. Në fillim të shekullit XX emigroi në Shtetet e Bashkuara dhe u vendos në Boston, Massachusetts, atëherë qendra më e rëndësishme e emigracionit shqiptar në Amerikë.
Në Boston u përfshi menjëherë në jetën politike e shoqërore të komunitetit shqiptar, dhe më 1912 u bë pjesë e Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës "Vatra", që luajti rol vendimtar në mbështetjen e Pavarësisë. Bashkëpunoi ngushtë me gazetën "Dielli", organi zyrtar i "Vatrës", ku botoi artikuj me karakter politik, arsimor dhe kombëtar.
Gjatë shpalljes së Pavarësisë në Vlorë më 1912, ai ishte pjesë e mobilizimit të diasporës shqiptare në Amerikë, që dha mbështetje diplomatike dhe politike shtetit të ri. Më pas u kthye në Shqipëri dhe u angazhua në administratë, duke kontribuar në organizimin e institucioneve shtetërore dhe arsimore.
Në arsim, mbetet një nga mendimtarët e parë shqiptarë që e trajtoi shkollën si themel të shtetit dhe mbështeti hapjen e shkollave shqipe. Në publicistikë konsiderohet një nga themeluesit e shtypit modern shqiptar. Sotir Peci ndërroi jetë më 2 janar 1932 në Tiranë, duke lënë pas një trashëgimi të madhe kombëtare.
Lexo edhe: Sotir Peci — eksponati i plotë.
Burim: Dielli
— Redaksia ZHURMA
