Sot në histori — 16 shtator
16 shtator 1942 — Konferenca e Pezës themelon Lëvizjen Nacionalçlirimtare. Edhe: Vdes Prenk Jakova, autori i operas së parë shqiptare.
Çfarë ndodhi më 16 shtator në historinë shqiptare: 2 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 16 shtator në histori
Konferenca e Pezës themelon Lëvizjen Nacionalçlirimtare (1942)
Njëzet delegatë nga krahina, besime dhe bindje të ndryshme politike u mblodhën në shtëpinë e Myslim Pezës, pranë Tiranës, dhe krijuan Lëvizjen Nacionalçlirimtare kundër pushtimit italian. Mes tyre ishin Abaz Kupi dhe Haxhi Lleshi nga radhët jokomuniste, si dhe Enver Hoxha e Ymer Dishnica nga Partia Komuniste. Ndoc Çoba kryesoi mbledhjen, ndërsa Mustafa Gjinishi mbajti detyrën e sekretarit.
Vdes Prenk Jakova, autori i operas së parë shqiptare (1969)
Kompozitori shkodran Prenk Jakova i dha fund jetës duke u hedhur nga kati i dytë i Shtëpisë së Kulturës në Shkodër. Kishte shkruar «Mrikën», operën e parë shqiptare, dhe më pas «Gjergj Kastrioti Skënderbeun», vepër që i kushtoi vite presioni gjatë rishikimeve të kërkuara. Kishte lindur më 27 qershor 1917 dhe ishte pesëdhjetë e dy vjeç.
Burimet
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Lëvizja Nacionalçlirimtare dhe komunistët
Çfarë doli nga Peza: si u shndërrua një koalicion i gjerë antifashist në instrument i marrjes së pushtetit.
Abaz Kupi: qëndresa te Durrësi, Legaliteti dhe mërgimi i një kombëtari
Delegati jokomunist i Pezës që përfundoi në mërgim: si u ndanë rrugët e atyre që u ulën në të njëjtën tryezë.
Opera shqiptare u lind në Shkodër: nga «Mrika» e 1958-s te «Rozafa» e 2026-s
Vazhdimësia e nisur nga Prenk Jakova: si ka mbijetuar opera shqiptare shtatëdhjetë vjet pas veprës së parë.
← 15 shtator · Sot në histori · 17 shtator →
Shtator: 1 · 2 · 3 · 4 · 5 · 6 · 7 · 8 · 9 · 10 · 11 · 12 · 13 · 14 · 15 · 16 · 17 · 18 · 19 · 20 · 21 · 22 · 23 · 24 · 25 · 26 · 27 · 28 · 29 · 30
Kjo faqe është arkivi i përhershëm i kësaj date — përmbajtja e saj nuk ndryshon. Kalendari i plotë: të 366 ditët. Shfleto gjithë arkivin te Histori dhe Muzeu i figurave.
📬 Merr "Pyetjet e mëngjesit" çdo ditë — historia dhe lajmet, falas në email →