Sot në histori — 4 shtator
4 shtator 1912 — Porta Osmane pranon kërkesat e kryengritësve shqiptarë. Edhe: Nënë Tereza shpallet shenjtore në Sheshin e Shën Pjetrit.
Çfarë ndodhi më 4 shtator në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 4 shtator në histori
Porta Osmane pranon kërkesat e kryengritësve shqiptarë (1912)
Qeveria osmane pranoi trembëdhjetë nga katërmbëdhjetë pikat e paraqitura nga udhëheqësit e kryengritjes shqiptare, duke lënë jashtë vetëm kërkesën për gjyq ushtarak ndaj oficerëve që u përpoqën ta shtypnin lëvizjen. Marrëveshja parashikonte administratë dhe shkolla në gjuhën shqipe, shërbim ushtarak brenda vilajeteve dhe amnisti për kryengritësit. Zbatimi nuk nisi kurrë: brenda një muaji shpërtheu Lufta e Parë Ballkanike dhe territori u nda mes shteteve fqinje.
Nënë Tereza shpallet shenjtore në Sheshin e Shën Pjetrit (2016)
Papa Françesku e shpalli shenjtore Nënë Terezën në Sheshin e Shën Pjetrit, nëntëmbëdhjetë vjet pas vdekjes dhe trembëdhjetë vjet pas lumturimit të vitit 2003. E lindur Anjezë Gonxhe Bojaxhiu në Shkup më 1910, në një familje shqiptare, ajo e përshkruante veten si shqiptare nga gjaku, indiane nga shtetësia dhe murgeshë katolike nga besimi.
Ndahet nga jeta nobelisti Ferid Murad (2023)
Farmakologu amerikan me origjinë shqiptare Ferid Murad vdiq në Menlo Park të Kalifornisë, tetëdhjetë e gjashtë vjeç. Babai i tij, Xhabir Murat Ejupi, ishte larguar nga Gostivari dhe kishte mbërritur në Shtetet e Bashkuara më 1913, ku emrin ia ndryshuan gjatë regjistrimit në Ellis Island. Zbulimi i tij mbi oksidin nitrik si molekulë sinjalizuese e enëve të gjakut i solli Çmimin Nobel për Mjekësi më 1998.
Burimet
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Qeveria e Përkohshme e Vlorës
Vazhdimi i drejtpërdrejtë i vitit 1912: si kaloi vendi nga autonomia e premtuar osmane te shpallja e pavarësisë dhe qeveria e parë.
Kryengritjet antiosmane të shqiptarëve
Zinxhiri i kryengritjeve që kulmoi me kërkesat e pranuara më 1912; harta e gjatë e qëndresës nga Lidhja e Prizrenit e këtej.
Krishterimi në Shqipëri: nga Apostulli Pal te Nëna Tereza
Konteksti dymijëvjeçar i shenjtërimit të 2016-s: si arriti krishterimi shqiptar nga antikiteti i Apostullit Pal te murgesha e Kalkutës.
← 3 shtator · Sot në histori · 5 shtator →
Shtator: 1 · 2 · 3 · 4 · 5 · 6 · 7 · 8 · 9 · 10 · 11 · 12 · 13 · 14 · 15 · 16 · 17 · 18 · 19 · 20 · 21 · 22 · 23 · 24 · 25 · 26 · 27 · 28 · 29 · 30
Kjo faqe është arkivi i përhershëm i kësaj date — përmbajtja e saj nuk ndryshon. Kalendari i plotë: të 366 ditët. Shfleto gjithë arkivin te Histori dhe Muzeu i figurave.
📬 Merr "Pyetjet e mëngjesit" çdo ditë — historia dhe lajmet, falas në email →